İsrail, Lübnan'ın güneyindeki tarihi Sur kentine 19 Şubat Pazartesi günü düzenlediği hava saldırısında beş kişinin öldüğü bildirildi. Lübnan Sağlık Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, saldırıda beş kişinin hayatını kaybettiği, çok sayıda kişinin de yaralandığı belirtildi. Saldırı, İran'ın İsrail'e yönelik tehditlerine rağmen İsrail Savunma Kuvvetleri'nin (IDF) Hizbullah hedeflerine yönelik operasyonlarının aralıksız devam edeceği yönündeki açıklamalarının hemen ardından geldi. İran destekli Hizbullah ise aynı gün İsrail'in kuzeyindeki askeri noktalara roket saldırısı düzenlediğini duyurdu. Bölgede tansiyonun yeniden yükseldiği bu gelişme, uluslararası toplumun daha geniş çaplı bir çatışma endişelerini artırdı.
Saldırının arka planı ve gelişmeler
Lübnan Sağlık Bakanlığı'nın verilerine göre, Sur kentinin El-Bas semtinde bir binayı hedef alan İsrail saldırısında ölenler arasında sivil bulunmadığı, ölenlerin Hizbullah mensubu olduğu değerlendiriliyor. Saldırıda ayrıca en az 10 kişinin yaralandığı ve bölgedeki hastanelere kaldırıldığı bildirildi. İsrail ordusu, Hizbullah'ın askeri altyapısını hedef aldıklarını doğrularken, saldırının İran'ın tehditlerine rağmen planlandığı gibi gerçekleştirildiğini vurguladı.
Öte yandan Hizbullah, İsrail'in saldırısına yanıt olarak kuzey İsrail'deki Askere Alma Merkezi ve çevresindeki askeri tesislere çok sayıda roket fırlattığını açıkladı. İsrail basınında yer alan haberlere göre, roket saldırılarında ölen ya da yaralanan olmadı, ancak bazı bölgelerde yangınlar çıktı. Hizbullah, yaptığı açıklamada, saldırıların süreceğini ve İsrail'in saldırganlığına karşı koyma hakkını saklı tuttuklarını belirtti.
Bu gelişmeler, 7 Ekim 2023'te Hamas'ın İsrail'e düzenlediği saldırı sonrası başlayan çatışmaların bölgeye yayılması endişelerini yeniden alevlendirdi. O tarihten bu yana Hizbullah ile İsrail arasında sınırlı çaplı çatışmalar yaşanırken, İsrail'in Lübnan topraklarına yönelik hava saldırıları da arttı. Lübnan makamlarına göre, Ekim ayından bu yana İsrail saldırılarında yaklaşık 300 kişi hayatını kaybetti; bunların çoğu Hizbullah savaşçısı, ancak aralarında sivil ve gazeteciler de bulunuyor.
İran tehditleri ve bölgesel yansımalar
İran'ın Birleşmiş Milletler Temsilciliği, geçtiğimiz günlerde yaptığı açıklamada, İsrail'in bölgede istikrarı bozacak her türlü provokasyonuna karşılık verileceğini belirterek, “İran'ın ulusal güvenliğine yönelik herhangi bir saldırıya karşı koyma hakkı vardır” ifadelerini kullandı. Bu açıklamalar, Suriye'de İran destekli milislerin İsrail tarafından hedef alınmasının ardından geldi. İran, daha önce de Lübnan'daki Hizbullah'a verdiği desteği sürdüreceğini vurgulamıştı.
Uzmanlar, İsrail'in İran'ın tehditlerine rağmen Hizbullah'a yönelik saldırılarını sürdürmesini, iki ülke arasındaki gerginliğin daha da tırmanabileceği şeklinde yorumluyor. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, yaptığı açıklamada, “İsrail'in kuzey sınırlarında güvenliği sağlamakta kararlıyız. Hizbullah geri çekilmezse, askeri operasyonlarımız devam edecek. İran'ın tehditleri bizi caydırmayacak” dedi. Netanyahu'nun bu açıklamaları, İsrail'in sadece Hizbullah'ı değil, aynı zamanda İran'ı da hedef alan daha geniş bir strateji izlediğini gösteriyor. ABD Dışişleri Bakanlığı, İsrail'in kendini savunma hakkını desteklediğini yinelerken, gerilimin azaltılması konusunda diplomatik çabaların sürdüğünü duyurdu. Ancak bölgede tırmanma riski yüksek; Birleşmiş Milletler Lübnan Özel Koordinatörü Jeanine Hennis-Plasschaert, taraflara itidal çağrısında bulunarak, “orta vadede bölgesel bir savaşın kimseye faydası olmayacağını” vurguladı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin güney sınırında istikrarsızlığın artmasına neden olabilecek bir potansiyel taşıyor. İsrail-Hizbullah-İran eksenindeki gerilimin tırmanması, Suriye ve Lübnan üzerinden Türkiye'ye yönelik güvenlik risklerini artırabilir. Türkiye, bölgede dengeli bir politika izleyerek hem İsrail hem de İran ile diyaloğunu sürdürüyor. Ancak çatışmanın yayılması, Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki enerji çıkarlarını ve bölgesel ticaret rotalarını olumsuz etkileyebilir. Türkiye'nin, Birleşmiş Milletler nezdinde yaptığı itidal çağrıları ve arabuluculuk girişimleri, bu krizde önemli bir diplomatik rol oynamasına olanak sağlayabilir.
