İsrail'de yapılacak Knesset seçimi, İngiltere'nin bütçe açıklaması ve büyük petrol ile teknoloji şirketlerinin finansal raporları, önümüzdeki hafta küresel ekonomik gündemin ana başlıkları olacak. Seçim sonuçları İsrail'de siyasi istikrarsızlığı derinleştirebilir veya yeni bir koalisyon hükümetiyle belirsizliği azaltabilir. İngiltere'de ise hükümetin açıklayacağı bütçe, kemer sıkma politikalarından uzaklaşma sinyali verirse sterlin ve tahvil piyasalarında hareketlilik yaşanabilir. Petrol devleri ve teknoloji şirketlerinin kâr rakamları, enerji fiyatları ve yapay zeka yatırımlarına ilişkin ipuçları sunacak.
İsrail Seçimi: Siyasi Belirsizlik ve Ekonomik Yansımalar
İsrail'de 1 Kasım'da yapılacak erken seçim, ülkenin son dört yılda beşinci kez sandık başına gitmesi anlamına geliyor. Mevcut Başbakan Yair Lapid liderliğindeki geçici hükümet, eski Başbakan Binyamin Netanyahu'nun liderliğindeki Likud partisiyle kıyasıya bir yarış içinde. Anketler, her iki tarafın da hükümet kurmak için gereken 61 sandalyeye ulaşmakta zorlanacağını gösteriyor. Seçim sonuçları, İsrail'in ekonomik politikalarını da doğrudan etkileyecek. Netanyahu'nun olası bir zaferi, yargı reformu ve Filistin politikalarında sertleşme beklentisiyle şekillenirken, Lapid'in zaferi daha ılımlı bir ekonomik yaklaşım ve uluslararası ilişkilerde normalleşme sürecinin devamı anlamına gelebilir. İsrail merkez bankası, seçim belirsizliği nedeniyle faiz kararlarında temkinli davranıyor; şekel son bir ayda dolar karşısında %3 değer kaybetti.
Seçim sonrası koalisyon görüşmeleri aylarca sürebilir ve bu durum, İsrail'in teknoloji ve enerji sektörlerindeki yatırım kararlarını geciktirebilir. Özellikle Doğu Akdeniz'deki doğalgaz sahalarına ilişkin projeler, siyasi istikrarsızlıktan olumsuz etkilenebilir. Bu belirsizlik, bölgesel enerji piyasalarında dalgalanmalara yol açabilir.
İngiltere Bütçesi ve Petrol/Teknoloji Devlerinin Bilançoları
İngiltere'de Maliye Bakanı Jeremy Hunt'ın açıklayacağı bütçe, piyasaların odak noktasında. Hunt'ın, enerji krizi ve enflasyonla mücadelede dengeyi gözetmesi bekleniyor. Bütçenin "sıkıcı" olması, yani piyasalarda şok yaratmaması, sterlin için olumlu bir sinyal olarak yorumlanacak. Ancak kamu harcamalarında kesintiye gidilmesi veya vergi artışları, İngiltere ekonomisinin resesyona girebileceği endişelerini artırabilir. İngiltere Merkez Bankası'nın faiz artırım döngüsü, bütçe kararlarıyla şekillenecek.
Öte yandan, ExxonMobil, Chevron ve Shell gibi petrol devlerinin yanı sıra Apple, Amazon ve Alphabet gibi teknoloji şirketlerinin üçüncü çeyrek bilançoları açıklanacak. Petrol fiyatlarındaki dalgalanmalar ve küresel talepteki yavaşlama, enerji şirketlerinin kârlarını baskılayabilir. Teknoloji şirketlerinin sonuçları ise yapay zeka yatırımlarının getirisi ve dijital reklam harcamalarındaki trend hakkında fikir verecek. Bu bilançolar, küresel hisse senedi piyasalarının yönünü belirleyecek.
Bölgesel ve Küresel Boyut
İsrail seçimi, Orta Doğu'da jeopolitik dengeleri etkileyebilir. Netanyahu'nun zaferi, İran'a karşı sert politikalar ve Arap ülkeleriyle normalleşme anlaşmalarının (Abraham Accords) genişletilmesi anlamına gelebilir. Lapid ise Filistin ile diyalog kapısını aralayabilir. İngiltere bütçesi, Avrupa ekonomisi üzerinde de etkili olacak; zira İngiltere, AB'nin en büyük ticaret ortaklarından biri. Petrol ve teknoloji bilançoları ise küresel yatırımcı kararlarını yönlendirecek. Özellikle enerji fiyatları, Avrupa'nın kış aylarındaki enerji güvenliği için kritik.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İsrail'deki seçim sonuçları, Türkiye'nin Doğu Akdeniz politikası ve enerji işbirliği açısından önem taşıyor. İsrail'in yeni hükümetinin Doğu Akdeniz'deki doğalgaz projeleri ve Türkiye ile olası işbirliği konusundaki tutumu belirleyici olacak. Ayrıca İngiltere bütçesi ve petrol devlerinin bilançoları, Türkiye'nin enerji ithalat maliyetini ve dış ticaret dengesini etkileyebilir. Küresel petrol fiyatlarındaki dalgalanmalar, Türkiye'nin cari açığını doğrudan etkilerken, İngiltere'nin ekonomik performansı Türkiye'ye yönelik doğrudan yatırımlar ve turizm gelirleri için de gösterge niteliğinde. Teknoloji devlerinin sonuçları ise Türk teknoloji girişimlerinin küresel değerlemeleri üzerinde dolaylı etki yaratabilir.
