Middle East Eye'ın haberine göre, İsrail ordusu Lübnan'ın güneyindeki Zevtar el-Şarkiya köyüne beyaz fosfor bombası attı. Saldırı, İsrail ile Hizbullah arasında devam eden çatışmaların bir parçası olarak gerçekleşti. Beyaz fosfor, uluslararası hukukta sivil bölgelerde kullanımı yasaklanan ve ciddi yanıklara yol açan kimyasal bir silah olarak biliniyor. Saldırıda can kaybı olup olmadığına dair henüz resmi bir açıklama yapılmadı.
Olayın Arka Planı ve Beyaz Fosfor Kullanımı
Beyaz fosfor, temas ettiği havadaki oksijenle reaksiyona girerek şiddetli yanmalara neden olan ve solunduğunda akciğerleri tahrip eden bir kimyasal maddedir. Uluslararası hukuk, beyaz fosforun sivil yerleşim bölgelerinde kullanılmasını yasaklamaktadır. Ancak İsrail, geçmişte de Lübnan ve Gazze'de beyaz fosfor kullandığı yönünde uluslararası eleştirilerle karşılaşmıştı. Son saldırı, İsrail'in Lübnan'a yönelik operasyonlarını genişlettiği bir dönemde gerçekleşti. Zevtar el-Şarkiya, Lübnan'ın güneyinde, İsrail sınırına yakın bir köy olup, Hizbullah'ın etkili olduğu bölgeler arasında yer alıyor.
İsrail ordusu, 7 Ekim 2023'ten bu yana Gazze'ye yönelik saldırılarını sürdürürken, kuzey sınırında da Hizbullah ile karşılıklı çatışmalar yaşanıyor. Lübnan resmi haber ajansı NNA, zaman zaman İsrail'in beyaz fosfor kullandığını bildirmişti. Uluslararası Af Örgütü, daha önce yaptığı açıklamalarda İsrail'in beyaz fosfor kullanımını belgelendirmiş ve bunun savaş suçu olabileceğini belirtmişti. Bu son saldırı, bölgede gerilimin daha da tırmanmasına neden olabilir.
Bölgesel ve Küresel Boyut
İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırıları, Orta Doğu'da zaten kırılgan olan istikrarı daha da bozuyor. Hizbullah, İsrail'e karşı misilleme tehdidinde bulunurken, İran da Hizbullah'ın arkasında durduğunu açıklamış durumda. Beyaz fosfor kullanımı, uluslararası toplumun tepkisini çekebilir ve İsrail'e yönelik yaptırım çağrılarını artırabilir. ABD, İsrail'in en büyük müttefiki olarak, bu tür silahların kullanımı konusunda sessiz kalması eleştiriliyor. Birleşmiş Milletler, sivil kayıpların önlenmesi için taraflara çağrıda bulunuyor ancak etkili bir yaptırım mekanizması bulunmuyor.
Lübnan, zaten ekonomik ve siyasi krizlerle boğuşurken, yeni bir çatışma dalgası ülkeyi daha da istikrarsızlaştırabilir. Mülteci akınları ve insani krizler, bölge ülkelerini de etkileyebilir. Türkiye, Lübnan'a komşu olmasa da, Orta Doğu'daki gelişmeleri yakından takip ediyor. Türkiye, İsrail'in saldırılarını kınamış ve ateşkes çağrısı yapmıştı. Beyaz fosfor kullanımı, Türkiye'nin insani diplomasi çabalarını zorlaştırabilir.
Uluslararası kamuoyu, İsrail'in eylemlerini sorgularken, bazı ülkeler İsrail'e destek vermeye devam ediyor. Avrupa Birliği, beyaz fosfor kullanımını endişe verici bulduğunu açıkladı ancak somut adım atmadı. Rusya ve Çin, İsrail'i eleştiren açıklamalar yapıyor. Bu saldırı, küresel güçler arasındaki dengeleri de etkileyebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İsrail'in Lübnan'da beyaz fosfor kullanması, Türkiye'nin Orta Doğu politikası açısından önemli sonuçlar doğurabilir. Türkiye, uzun süredir İsrail'in saldırılarını eleştiriyor ve Filistin ile Lübnan halkının yanında olduğunu vurguluyor. Beyaz fosfor gibi yasak silahların kullanımı, Türkiye'nin uluslararası platformlarda İsrail'e yönelik baskı çağrılarını güçlendirebilir. Ayrıca, Türkiye'nin bölgede artan insani krizlere müdahale etme kapasitesi ve mülteci akınlarına karşı hazırlıklı olması gerekiyor. Türkiye, İsrail ile ilişkilerini normalleştirme çabalarını askıya alabilir ve İslam İşbirliği Teşkilatı gibi platformlarda aktif rol alabilir. Ekonomik olarak, bölgedeki istikrarsızlık enerji fiyatlarını ve ticaret yollarını etkileyerek Türkiye'yi olumsuz yönde etkileyebilir.
