İsrail Savunma Kuvvetleri (IDF) Arapça Sözcüsü Tuğgeneral Avichay Adraee, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamayla Gazze Şehri'nin kuzeyinde bulunan Filistinli sivillere tahliye emri verdi. Adraee, bölgede Hamas'a yönelik operasyonların yoğunlaştığını belirterek, sivil halkın can güvenliği için derhal Gazze Şehri'nin güneyindeki belirlenmiş güvenli bölgelere yönelmesi gerektiğini duyurdu. Tahliye emri, özellikle Gazze Şehri'nin kuzey mahallelerindeki yaklaşık 300 bin sivilin bulunduğu alanı kapsıyor. İsrail ordusu, daha önce de benzer uyarılarda bulunmuş ancak bu kez emrin aciliyetine vurgu yaptı.
Gelişmenin Arka Planı
İsrail ordusu, 7 Ekim 2023'te başlayan çatışmaların ardından Gazze Şeridi'nde kara harekatını sürdürüyor. Özellikle kuzey bölgesinde Hamas'ın askeri altyapısını hedef alan İsrail güçleri, zaman zaman sivil yerleşim alanlarını da vuruyor. Birleşmiş Milletler verilerine göre Gazze'de yerinden edilenlerin sayısı 1.9 milyonu aşmış durumda. Tahliye emirleri, sivil kayıpların önlenmesi amacı taşısa da, insani yardım kuruluşları bunun yeterli olmadığını ve sivillerin güvenli bir şekilde tahliye edilebilmesi için koridorların açılması gerektiğini vurguluyor. Filistin Kızılayı, kuzeydeki hastanelerde kalan yaralı ve hastaların tahliyesinin imkansız olduğunu belirterek uluslararası topluma acil müdahale çağrısı yaptı.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Tahliye emri, İsrail ile Hamas arasındaki çatışmaların tırmanmasına paralel olarak bölgesel istikrarsızlığı derinleştiriyor. Mısır ve Katar arabuluculuğunda yürütülen ateşkes müzakereleri henüz sonuç vermezken, İsrail'in Gazze'deki operasyonları uluslararası kamuoyunda tepki çekiyor. ABD Başkanı Joe Biden, sivillerin korunması çağrısını yinelerken, Avrupa Birliği de insani ateşkes talep ediyor. Bu gelişme, özellikle İsrail ile Lübnan Hizbullahı arasında artan gerilimle birlikte bölgesel bir savaş riskini de beraberinde getiriyor. BM Güvenlik Konseyi'nde İsrail aleyhinde bir karar tasarısı gündeme gelirken, Rusya ve Çin gibi ülkeler de İsrail'in uluslararası hukuku ihlal ettiği gerekçesiyle kınamalarını sürdürüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Gazze'deki tahliye emirleri, Türkiye'nin Filistin politikası açısından kritik bir dönemeç. Türkiye, baştan beri İsrail'in orantısız güç kullanımına karşı çıkmakta ve ateşkes çağrısı yapmaktadır. Bu gelişme, Ankara'nın bölgedeki insani krize daha fazla müdahil olmasını gerektirebilir. Türkiye, halihazırda Gazze'ye insani yardım ulaştırmak için Mısır üzerinden girişimlerde bulunurken, tahliye edilen sivillerin barınma ihtiyacı için de hazırlık yapabilir. Ayrıca, Türkiye'nin bölgedeki diplomatik girişimleri, özellikle Katar ve Mısır ile koordinasyon halinde, ateşkes müzakerelerinde etkili olabilir. Ancak, tırmanan gerilim Türkiye'nin enerji ve ticaret hatlarını etkileyebileceğinden, Ankara'nın hem insani hem de güvenlik boyutunu dengede tutması gerekmektedir.
