İsrail ordusu, Lübnan'ın güneyindeki stratejik öneme sahip bir sırt hattının altında yer alan tünel ağlarından Hizbullah savaşçılarını çıkardığını açıkladı. Aynı gün İsrail yetkilileri, ülkede gözaltında tutulan dört kişiyi Uluslararası Kızılhaç Komitesi (ICRC) aracılığıyla Lübnanlı yetkililere teslim etti. Bu gelişme, İsrail ile Hizbullah arasında aylardır süren düşük yoğunluklu çatışmaların ardından sınır bölgesindeki askeri hareketliliğin son durumunu yansıtıyor. İsrail, söz konusu tünellerin Hizbullah tarafından sınır ötesi sızma ve saldırı amacıyla kullanıldığını savunuyor.
Askeri Operasyonun Arka Planı ve Tünel Ağı
İsrail Savunma Kuvvetleri (IDF), Lübnan'ın güneyinde, İsrail sınırına yakın bir sırt hattı boyunca uzanan tünel kompleksine yönelik operasyonun tamamlandığını bildirdi. Askeri kaynaklara göre, bu tüneller betonarme takviyeli, havalandırma sistemleri ve elektrik altyapısıyla donatılmış durumdaydı. İsrail ordusu, söz konusu yapıların Hizbullah'ın uzun süredir hazırladığı bir savunma ve saldırı ağının parçası olduğunu iddia ediyor. Operasyon kapsamında tünellerin giriş ve çıkış noktalarının kapatıldığı, içerideki mühimmat ve teçhizatın imha edildiği belirtildi. Ancak bu iddialar bağımsız kaynaklar tarafından henüz doğrulanmadı. Hizbullah cephesinden ise konuya ilişkin henüz resmi bir açıklama gelmedi.
İsrail ile Hizbullah arasındaki gerilim, 2023 Ekim'inden bu yana aralıklarla tırmanıyor. Sınır hattında karşılıklı topçu atışları ve hava saldırıları yaşanırken, her iki taraf da sivil kayıplar verdi. İsrail, Hizbullah'ın varlığını kendi güvenliği için doğrudan tehdit olarak tanımlıyor ve BM Güvenlik Konseyi'nin 1701 sayılı kararına atıfta bulunarak, Litani Nehri'nin güneyinde silahlı Hizbullah unsurlarının bulunmaması gerektiğini savunuyor. Lübnan hükümeti ise İsrail'in operasyonlarını egemenliğine tecavüz olarak nitelendiriyor.
Kızılhaç Aracılığıyla Teslim Edilen Tutuklular
Cuma günü İsrail makamları, gözaltında tutulan dört kişiyi Uluslararası Kızılhaç Komitesi gözetiminde Lübnanlı yetkililere teslim etti. Teslim edilenlerin kimlikleri ve hangi gerekçeyle gözaltına alındıkları açıklanmadı. Kızılhaç, insani bir jest olarak nitelendirilebilecek bu tür takasların savaş hukuku çerçevesinde yürütüldüğünü belirtti. Lübnanlı yetkililer, teslim alınan kişilerin sağlık kontrolünden geçirildiğini duyurdu. Bu gelişme, İsrail ve Lübnan arasında dolaylı müzakerelerin sürdüğüne dair işaretler olarak yorumlanıyor. Ancak taraflar arasında kapsamlı bir ateşkes veya esir takası anlaşması henüz masada değil.
Bölgesel ve Küresel Boyut
İsrail'in Hizbullah'a yönelik operasyonları, yalnızca Lübnan-İsrail hattında değil, geniş Ortadoğu coğrafyasında da yankı buluyor. İran, Hizbullah'ın en önemli destekçisi konumunda ve İsrail'in operasyonlarını "Siyonist rejimin saldırganlığı" olarak nitelendiriyor. Öte yandan ABD, İsrail'in kendini savunma hakkını desteklediğini yinelerken, bölgede gerilimin daha fazla tırmanmaması için diplomatik çaba harcıyor. Fransa ve Katar gibi aktörler, Lübnan'da istikrarın korunması için arabuluculuk girişimlerini sürdürüyor. Birleşmiş Milletler Lübnan Geçici Görev Gücü (UNIFIL), sınır hattındaki gelişmeleri yakından izlediğini ve taraflara itidal çağrısı yaptığını bildirdi. Bu tür operasyonlar, bölgede yeni bir geniş çaplı savaş riskini artırma potansiyeli taşıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Lübnan'daki gelişmeleri yakından takip ediyor. İsrail'in Hizbullah hedeflerine yönelik operasyonları, Türkiye'nin Orta Doğu'daki güvenlik dengeleri açısından önemli sonuçlar doğurabilir. Ankara, İsrail'in bölgedeki askeri faaliyetlerini sık sık eleştirirken, Lübnan'ın toprak bütünlüğünü ve egemenliğini desteklediğini vurguluyor. Olası bir geniş çaplı çatışma, Türkiye'nin güney sınırlarına yakın bir bölgede istikrarsızlık yaratabilir ve mülteci akınını tetikleyebilir. Ayrıca Türkiye, Doğu Akdeniz'deki enerji ve ticaret yollarının güvenliği açısından da hassas bir konumda. Bu nedenle Ankara'nın diplomatik kanalları kullanarak taraflar arasında gerilimin düşürülmesi yönünde çaba göstermesi bekleniyor.
