İsrail ordusu, Cuma günü Lübnan'ın güneyindeki Al-Mansuri kasabasına uyarı broşürleri atarak yerel halkı bölgeden uzak durmaya çağırdı. Anadolu Ajansı'nın (AA) bildirdiğine göre, Lübnan Ulusal Haber Ajansı (NNA), bir insansız hava aracının (İHA) broşürleri bıraktığını duyurdu. Broşürlerde, İsrail'in güvenlik gerekçesiyle bölgeye yaklaşılmaması yönünde uyarıda bulunulduğu belirtiliyor. Bu gelişme, yerinden edilmiş sivillerin güney Lübnan'daki köylerine geri dönüşlerinin sürdüğü bir dönemde yaşandı. Al-Mansuri, Lübnan-İsrail sınırına yakın konumuyla daha önce de çatışmalara sahne olmuş bir yerleşim yeri olarak öne çıkıyor.
Gerginlik ve yerinden edilme krizi
İsrail ile Lübnan arasındaki sınır hattı, özellikle Hizbullah'ın varlığı nedeniyle uzun süredir gergin bir yapıya sahip. İsrail ordusu, zaman zaman güvenlik gerekçesiyle Lübnan topraklarına yönelik uyarı broşürleri bırakıyor. Son olarak Ekim 2023'te başlayan çatışmaların ardından, sınır bölgesinde yaşayan on binlerce Lübnanlı evlerini terk etmek zorunda kalmıştı. NNA'nın aktardığına göre, son günlerde yerinden edilmiş sivillerin kademeli olarak köylerine dönmeye başlaması, İsrail'i yeniden uyarı yapmaya itti. Al-Mansuri broşürleri, bu geri dönüş sürecinin yarattığı güvenlik riskine dikkat çekiyor. Sivil kayıpların önlenmesi amacı taşıdığı belirtilen bu uyarılar, aynı zamanda bölgedeki tansiyonun ne denli yüksek olduğunu da gözler önüne seriyor. İsrail-Lübnan sınırı, Birleşmiş Milletler Geçici Görev Gücü'nün (UNIFIL) denetiminde olmasına rağmen, taraflar arasında zaman zaman ihlaller yaşanıyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Bu uyarı broşürleri, Orta Doğu'da devam eden istikrarsızlığın bir parçası olarak değerlendiriliyor. İsrail'in Lübnan'a yönelik bu tür eylemleri, uluslararası toplumda gerginliğin artması endişesine yol açıyor. Özellikle İran destekli Hizbullah'ın bölgedeki askeri varlığı, sınır ötesi çatışma riskini artırıyor. Broşürler, İsrail'in sivil halkı hedef almadığı ancak askeri hedeflere yönelik operasyonlarını sürdürdüğü mesajını veriyor. Ancak bu durum, Lübnan hükümeti ve uluslararası aktörler tarafından egemenlik ihlali olarak yorumlanabilir. ABD ve Fransa gibi ülkeler, tarafları itidale davet ederken, İsrail'in sınır ötesi faaliyetleri, 1701 sayılı BM Güvenlik Konseyi kararını (2006 Lübnan savaşını sona erdiren karar) hatırlatıyor. Bu karar, Lübnan'daki silahsızlanmayı ve UNIFIL'in yetkisini genişletmeyi öngörüyor. Ancak pratikte, Hizbullah'ın İsrail sınırına yakın bölgelerdeki varlığı, söz konusu kararın uygulanmasını zorlaştırıyor. Broşürler ayrıca, Filistin-İsrail çatışmasının bölgesel yansımalarının bir göstergesi olarak da okunabilir. Gazze'deki savaşın ardından olası bir kuzey cephesinin açılması, tüm bölgeyi saracak bir çatışma riskini beraberinde getiriyor. Bu nedenle, Lübnan sınırındaki en küçük bir hareket dahi yakından izleniyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, bölgesel istikrarın sağlanması için Lübnan ve İsrail arasında diyalog çağrılarını sürdürüyor. Bu broşür olayı, Türk dış politikasının hassas dengelerini etkileyebilir. Türkiye'nin Lübnan'daki Türk vatandaşlarının güvenliği ve bölgedeki yatırımları (insani yardım ve ticaret) göz önüne alındığında, sınırdaki gerginlik Ankara'yı endişelendiriyor. Ayrıca, Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki enerji politikaları Lübnan-İsrail gerginliğinden doğrudan etkilenebilir. NATO üyesi olarak Türkiye, sınır ötesi askeri operasyonların genişlemesini istemezken, Filistin meselesindeki hassasiyeti nedeniyle İsrail'in eylemlerine karşı dengeli bir dil kullanmaya özen gösteriyor. Bölgedeki çatışmanın yayılması, Türkiye'nin Suriye ve Irak'taki güvenlik kaygılarıyla birleşince, Ankara'yı daha temkinli bir diplomasiye yönlendiriyor.
