ABD hisse senedi piyasaları, İsrail ile İran arasındaki gerilimin tırmanmasıyla yükselen petrol fiyatları ve tahvil getirilerine rağmen hafif bir toparlanma gösterdi. Yapay zeka hisselerindeki düşüşün durmasıyla S&P 500 vadeli işlemleri yüzde 0,2 yükseldi. Ancak tahvil piyasalarında, bu hafta açıklanacak enflasyon verilerinin beklentilerin üzerinde gelebileceği endişesiyle faiz oranları yükseldi. Orta Doğu'daki gerginlik, yatırımcıları güvenli liman arayışına iterken, emtia fiyatlarındaki artış enflasyon baskılarını yeniden canlandırdı.
Gelişmenin Arka Planı: Orta Doğu'da Artan Tansiyon ve Piyasalara Yansıması
İran'ın İsrail'e yönelik insansız hava aracı ve füze saldırıları, iki ülke arasındaki gerilimi 1979 İslam Devrimi'nden bu yana en yüksek seviyeye taşıdı. İsrail'in misilleme tehditleri ve uluslararası toplumun krizi yatıştırma çabaları, yatırımcılar arasında endişeye yol açtı. Petrol fiyatları varil başına 92 doları aşarak 2022 Ekim ayından bu yana en yüksek seviyelerine ulaştı. ABD 10 yıllık tahvil getirisi yüzde 4,6'nın üzerine çıkarak son altı ayın zirvesini gördü. Analistler, Orta Doğu'da olası bir geniş çaplı çatışmanın küresel tedarik zincirlerini sekteye uğratarak enflasyonu kalıcı hale getirebileceği uyarısında bulundu.
Bölgesel ve Küresel Boyut: Piyasaların Kırılganlığı ve Jeopolitik Riskler
Olay, dünya genelinde merkez bankalarının faiz indirimi döngüsüne hazırlandığı bir döneme denk geldi. Avrupa Merkez Bankası (ECB) ve ABD Merkez Bankası (Fed), enflasyon hedeflerine yaklaştıkları sinyalini vermişti. Ancak artan petrol fiyatları, lojistik maliyetlerini yükselttiği gibi enerji ithalatçısı ülkelerde dış ticaret açıklarını da artırabilir. Özellikle Hindistan, Güney Kore ve Japonya gibi enerji bağımlısı ülkelerde piyasalar satış baskısıyla karşılaştı. Dolar endeksi ise güvenli liman talebiyle 105,8 seviyesine yükselerek gelişmekte olan ülke para birimleri üzerindeki baskıyı artırdı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, hem İran hem de İsrail ile ilişkileri olan bir ülke olarak bu gerilimden doğrudan etkileniyor. Petrol ve doğalgaz fiyatlarındaki artış, Türkiye'nin enerji ithalat faturasını büyütecek ve cari açığı olumsuz etkileyecek. Ayrıca Orta Doğu'da olası bir geniş çaplı çatışma, bölgesel ticareti ve turizmi sekteye uğratabilir. Türkiye'nin arabuluculuk rolü öne çıkarken, artan jeopolitik risklerin yanı sıra yurt içinde yüksek enflasyon ve kur baskısıyla mücadele eden ekonomi yönetimi için yeni zorluklar ortaya çıkıyor.
