İsrail askeri güçleri, pazartesi günü işgal altındaki Batı Şeria’nın kuzeyinde yer alan Cenin’e bağlı Bartaa köyünde büyük çaplı bir yıkım operasyonu gerçekleştirdi. Yerel kaynaklardan alınan bilgilere göre, İsrail buldozerleri bölgede toplam 15 konutu kullanılamaz hale getirdi. İsrail makamları, yıkım kararının söz konusu yapıların gerekli inşaat izinlerine sahip olmaması nedeniyle alındığını açıkladı. Ancak Filistinli yetkililer ve insan hakları örgütleri, bu tür yıkımların uluslararası hukuka aykırı olduğunu ve Filistinlilerin yaşam alanlarını daraltmaya yönelik sistematik bir politikanın parçası olduğunu belirtiyor. Olay, bölgede tansiyonun yeniden yükselmesine yol açarken, Birleşmiş Milletler ve Avrupa Birliği’nden de tepkiler geldi. Bartaa köyü, 1967’den bu yana İsrail işgali altındaki Batı Şeria’nın kuzey kesiminde, Cenin’e yaklaşık 15 kilometre mesafede bulunuyor. Köy sakinleri, yıkılan evlerin bir kısmının halen inşa halinde olduğunu, bir kısmında ise ailelerin yaşadığını ifade etti.
Yıkımın arka planı ve hukuki boyutu
İsrail’in Batı Şeria’da gerçekleştirdiği ev yıkımları uzun yıllardır süregelen bir tartışma konusu. İsrail yönetimi, bu tür operasyonların Filistinliler tarafından izinsiz inşa edilen yapılara karşı yürütüldüğünü ve bölgedeki imar düzenini sağlamayı hedeflediğini savunuyor. Ancak uluslararası toplum, İsrail’in işgal altındaki topraklarda uyguladığı bu politikayı Cenevre Sözleşmeleri’ne aykırı bularak kınıyor. Birleşmiş Milletler İnsani İşler Koordinasyon Ofisi’nin verilerine göre, 2024 yılında Batı Şeria’da 1.100’den fazla yapı yıkıldı ve bu yıkımlar sonucu yaklaşık 2.500 Filistinli yerinden edildi. Yıkımların büyük bir kısmı, İsrail’in askeri bölge ilan ettiği ya da yerleşim birimlerini genişletmeyi planladığı alanlarda yoğunlaşıyor. Bartaa köyü de bu bölgelerden biri olarak dikkat çekiyor. Köy, İsrail’in inşa ettiği ayrım duvarına yakınlığıyla biliniyor ve bu nedenle sık sık askeri operasyonlara maruz kalıyor. Filistinli yetkililer, İsrail’in bu tür yıkımlarla Filistinlilerin varlığını silmeye ve bölgedeki demografik yapıyı değiştirmeye çalıştığını ileri sürüyor.
Bölgesel ve uluslararası yansımalar
Bartaa’daki yıkım operasyonu, sadece Filistin-İsrail çatışmasının bir parçası olarak değil, aynı zamanda bölgesel istikrarsızlığı derinleştiren bir gelişme olarak da değerlendiriliyor. Cenin ve çevresi, son aylarda İsrail ordusunun düzenlediği baskınlar ve çatışmalarla sık sık gündeme geliyor. Özellikle Cenin Mülteci Kampı’nda geçen yıl yaşanan çatışmalar, bölgedeki gerginliğin boyutunu gözler önüne sermişti. İsrail’in bu tür operasyonları, Filistin Yönetimi’nin sınırlı otoritesini daha da zayıflatırken, Hamas ve İslami Cihad gibi silahlı grupların bölgede etkinliğini artırmasına zemin hazırlıyor. Öte yandan, uluslararası toplumdan gelen tepkiler genellikle kınama ve endişe ifadeleriyle sınırlı kalıyor. ABD, İsrail’in güvenlik kaygılarını anladığını belirtirken, Avrupa Birliği ve Birleşmiş Milletler yıkımların uluslararası hukuka aykırı olduğunu vurguluyor. Ancak bu tepkilerin somut bir yaptırıma dönüşmemesi, İsrail’in politikalarını sürdürmesine olanak tanıyor. Bölgedeki insani durum ise her geçen gün kötüleşiyor. Yıkılan evler nedeniyle barınma sorunu yaşayan aileler, kış aylarında zor şartlar altında yaşam mücadelesi veriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Filistin davasına tarihsel olarak destek veren ülkelerin başında geliyor. Bartaa’daki yıkım, Türkiye’nin BM ve İslam İşbirliği Teşkilatı gibi platformlarda Filistin’e yönelik desteğini daha da güçlendirmesine neden olabilir. Ayrıca, Türkiye’nin İsrail ile ilişkileri son dönemde normalleşme eğilimi gösterse de, bu tür gelişmeler kamuoyunda tepkiye yol açarak hükümetin İsrail’e karşı daha sert bir tutum almasını zorunlu kılabilir. Bölgesel güç olma hedefi doğrultusunda Ankara, Filistin meselesinde inisiyatif alarak arabuluculuk girişimlerini artırabilir. Ekonomik ve güvenlik boyutuyla ise, bölgedeki istikrarsızlık Türkiye’nin enerji ve ticaret rotalarını doğrudan etkilemese de, uzun vadede Orta Doğu’daki krizlerin Türkiye’nin güney sınırına yansıma riski taşıdığı unutulmamalıdır.
