İsrail güçleri, Suriye'nin güneyindeki Kuneytra vilayetinde terk edilmiş bir evi havaya uçurdu ve tarım arazilerine makineli tüfekle ateş açtı. Suriye resmi haber ajansı SANA'ya bağlı Alikhbariah TV'nin Perşembe günkü haberine göre, olay Kuneytra'nın kuzeyindeki Hamidiye kasabasında meydana geldi. İsrail ordusu, sabah saatlerinde kasabaya bağlı bir bölgede bulunan boş bir evi patlayıcılarla yıktı. Ardından çevredeki tarım alanlarına doğru makineli tüfekle ateş açtı. Suriye medyası, olayda can kaybı yaşanıp yaşanmadığına dair bilgi vermedi. İsrail tarafı ise olaya ilişkin henüz bir açıklama yapmadı.
Olayın arka planı ve bölgedeki gerilim
Kuneytra, İsrail'in 1967'deki Altı Gün Savaşı'nda işgal ettiği Golan Tepeleri'ne komşu bir bölge. İsrail, 1981'de Golan Tepeleri'ni ilhak ettiğini ilan etmiş ancak bu karar uluslararası alanda tanınmamıştı. Ancak ABD Başkanı Donald Trump döneminde, 2019'da ABD, Golan Tepeleri üzerindeki İsrail egemenliğini tanıdı. Suriye, bölgeyi kendi toprağı olarak görüyor ve İsrail'in buradaki eylemlerini provokasyon olarak nitelendiriyor.
Son yıllarda İsrail, Suriye'de İran bağlantılı hedeflere yönelik hava saldırıları düzenliyor. Bu saldırılar genellikle Şam ve çevresindeki askeri tesisleri hedef alıyor. Ancak Kuneytra gibi sınır bölgelerinde zaman zaman karadan müdahaleler de yaşanıyor. İsrail, Suriye'deki varlığını İran'ın bölgedeki askeri yığınak yapmasını engellemek olarak açıklıyor. Suriye rejimi ise İsrail'in saldırılarını egemenliğine tecavüz olarak değerlendiriyor ve uluslararası toplumu sessiz kalmakla suçluyor.
Hamidiye kasabası, Kuneytra'nın kuzeyinde yer alıyor ve daha önce de benzer olaylara sahne olduğu belirtiliyor. Bölge halkı, tarım ve hayvancılıkla geçiniyor. Tarım arazilerine açılan ateş, bölgedeki gerginliği artırabilir. Suriye medyası, İsrail'in bu tür eylemlerle bölge sakinlerini korkutmayı ve topraklarını terk etmeye zorlamayı amaçladığını öne sürüyor. İsrail ise bu iddiaları reddediyor ve eylemlerinin güvenlik kaynaklı olduğunu savunuyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Suriye'de 2011'den bu yana süren iç savaş, ülkeyi parçaladı. İran, Rusya ve Hizbullah, Esad rejimine destek verirken, Türkiye, ABD ve bazı Batılı ülkeler muhalefeti destekledi. İsrail, iç savaş boyunca Suriye'deki İran varlığına karşı çok sayıda saldırı düzenledi. Bu saldırılar, zaman zaman Rusya ve Suriye hava savunma sistemleriyle karşılık buldu ve bölgesel tansiyonu yükseltti.
Son dönemde İsrail'in Suriye'ye yönelik saldırıları, Gazze savaşı sonrası artan bölgesel istikrarsızlık ortamında gerçekleşiyor. İsrail, kuzey sınırında Hizbullah ile çatışma riskiyle karşı karşıya. Ayrıca İran'ın nükleer programına ilişkin müzakereler belirsizliğini koruyor. Bu bağlamda, Kuneytra'daki olay, İsrail'in Suriye'deki askeri faaliyetlerinin bir parçası olarak görülebilir. Ancak olayın sivil bir eve ve tarım arazisine yönelik olması, uluslararası hukuk açısından sorgulanabilir.
Birleşmiş Milletler, Golan Tepeleri'nde 1974'ten bu yana barışı koruma gücü bulunduruyor (UNDOF). İsrail ile Suriye arasındaki ateşkes hattı, bu güç tarafından izleniyor. Ancak son yıllarda UNDOF'un görev alanındaki ihlaller arttı. Hamidiye'deki olay, ateşkes hattına yakın bir bölgede meydana geldi. BM yetkilileri, taraflara itidal çağrısı yapabilir. Ancak İsrail, BM kararlarını sıklıkla görmezden geliyor.
Türkiye, Suriye'nin toprak bütünlüğünü savunuyor ve İsrail'in Golan Tepeleri'ni ilhakını tanımıyor. Türkiye, bölgede artan İsrail saldırılarını endişeyle izliyor. Son dönemde Türkiye-İsrail ilişkileri normalleşme sürecine girmiş olsa da, İsrail'in Suriye'deki eylemleri iki ülke arasında zaman zaman gerginliğe yol açıyor. Türkiye, ayrıca Suriye'deki iç savaşta muhalif grupları desteklemiş ve İdlib'de askeri varlık bulunduruyor. Kuneytra'daki olay, Türkiye'nin Suriye politikasını doğrudan etkilemezken, bölgesel istikrar açısından önem taşıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İsrail'in Kuneytra'da terk edilmiş bir evi yıkması ve tarım arazilerine ateş açması, Türkiye'nin Suriye politikası ve bölgesel güvenlik açısından dolaylı ama önemli sonuçlar doğurabilir. Türkiye, Suriye'nin toprak bütünlüğüne vurgu yaparak İsrail'in Golan'daki eylemlerini gayrimeşru görüyor. Olay, İsrail'in Suriye'deki askeri faaliyetlerini sürdürme kararlılığını gösteriyor; bu durum, Türkiye'nin desteklediği muhaliflerin kontrolündeki bölgelere yönelik İsrail saldırılarının artabileceği endişesini yaratabilir. Ayrıca, İran'ın Suriye'deki varlığına karşı İsrail'in agresif tutumu, Türkiye'nin bölgesel denge politikalarını zorlaştırabilir ve Türkiye-İsrail normalleşmesini olumsuz etkileyebilir.
