İsrail, Pazartesi günü Batı Şeria merkezli Filistin Yönetimi'ni, Hamas'ın 7 Ekim 2023'te gerçekleştirdiği saldırıya benzer bir eylem hazırlığında olmakla suçlayarak "topyekûn savaş" tehdidinde bulundu. İsrail makamları, Filistin Yönetimi'nin İsrail güçlerine veya yerleşim birimlerine yönelik bir saldırı planladığına inandıklarını belirtti. Filistin yönetimi ise bu suçlamayı reddederek uyarıyı, bölgede gerilimi tırmandırmaya yönelik bir girişim olarak kınadı.
Gelişmenin Arka Planı
İsrail'in bu açıklaması, Gazze Şeridi'nde devam eden çatışmaların ve Batı Şeria'daki artan gerginliğin gölgesinde geldi. 7 Ekim 2023'te Hamas'ın İsrail'e yönelik saldırısı sonrası bölge hiçbir zaman tam anlamıyla sakinleşmedi. İsrail, o tarihten bu yana Gazze'de geniş çaplı bir askeri operasyon yürütüyor ve Batı Şeria'da da sık sık düzenlediği baskınlarla Filistinli gruplara yönelik operasyonlarını sürdürüyor.
Filistin Yönetimi, uluslararası alanda tanınan ve Batı Şeria'nın belirli bölgelerinde sınırlı özerkliğe sahip bir yönetim. Ancak İsrail, Filistin Yönetimi'ni zaman zaman istikrarsızlık kaynağı olarak gösteriyor ve güvenlik iş birliğini askıya almakla tehdit ediyor. Son uyarı, İsrail'in Filistin Yönetimi'ne yönelik söylemini sertleştirdiğini gösteriyor.
Uzmanlara göre, İsrail'in "topyekûn savaş" ifadesi, sadece askeri bir tehdit değil, aynı zamanda siyasi bir mesaj. İsrail, Filistin Yönetimi'nin zayıflığından faydalanarak Batı Şeria'da daha fazla kontrol sağlamayı ve uluslararası topluma Filistin meselesinde alternatif aktörlerin olmadığını göstermeyi amaçlıyor olabilir. Filistin tarafı ise bu tür söylemlerin barış sürecini baltaladığını ve iki devletli çözümü imkânsız hale getirdiğini savunuyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
İsrail'in Filistin Yönetimi'ne yönelik tehdidi, Orta Doğu'da zaten kırılgan olan dengeleri daha da sarsabilir. Batı Şeria'da tansiyonun yükselmesi, Ürdün gibi komşu ülkeleri de etkileyebilir ve mülteci akınlarına yol açabilir. Ayrıca, İsrail'in bu tutumu, Arap ülkeleriyle normalleşme sürecini de tehlikeye atabilir. Suudi Arabistan ile yürütülen normalleşme görüşmeleri halihazırda Filistin meselesi nedeniyle askıya alınmış durumda.
Uluslararası toplum, İsrail'in açıklamalarına temkinli yaklaşıyor. ABD ve Avrupa ülkeleri, her iki tarafa da itidal çağrısı yaparken, Filistin Yönetimi'nin meşruiyetini korumanın önemini vurguluyor. Ancak İsrail'in askeri operasyonlarına yönelik eleştiriler de artıyor. Birleşmiş Milletler, bölgede insani durumun kötüleştiği uyarısında bulunuyor.
Öte yandan, İran ve Hizbullah gibi aktörler, İsrail'in Filistin Yönetimi'ne yönelik tehdidini, kendi propagandaları için malzeme olarak kullanabilir. Bu da bölgesel bir tırmanma riskini beraberinde getiriyor. Mısır ve Katar gibi arabulucu ülkeler, ateşkes ve diyalog çağrılarını sürdürüyor ancak somut bir ilerleme kaydedilemiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Filistin davasını uzun yıllardır destekliyor ve iki devletli çözümü savunuyor. İsrail'in Filistin Yönetimi'ne yönelik "topyekûn savaş" tehdidi, Ankara'nın bölgede barış ve istikrar çağrılarını daha da güçlendirmesine yol açabilir. Türkiye, Filistin Yönetimi'nin meşruiyetini korumasının önemini vurgulayarak, İsrail'in askeri müdahalesinin bölgesel istikrarsızlığı artıracağını belirtebilir. Ayrıca, Türkiye'nin Gazze'ye yönelik insani yardımları ve arabuluculuk girişimleri, bu tür kriz dönemlerinde daha da kritik hale geliyor. İsrail ile ilişkilerin normalleşmesi süreci ise bu gelişmeler ışığında sekteye uğrayabilir.
