İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar, Perşembe günü yaptığı açıklamada Avrupa Birliği Dış Politika Şefi Kaja Kallas ile tüm bağlarını kestiğini duyurdu. Saar, Kallas'ı İsrail’i apartheid dönemi Güney Afrika'sına benzetmekle suçlayarak, bu tutumun kabul edilemez olduğunu belirtti. Saar, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı paylaşımda, Kallas'ın İsrail'e yönelik 'takıntılı bir şekilde' hareket ettiğini ifade etti. Bu gelişme, İsrail ile AB arasında son dönemde artan gerilimin bir yansıması olarak değerlendiriliyor.
Gelişmenin Arka Planı
İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar, AB Dış Politika Şefi Kaja Kallas'ı hedef alan sert bir dille kaleme aldığı mesajında, Kallas'ın İsrail'i 'apartheid rejimi' olarak tanımlamasını eleştirdi. Saar, bu tür bir benzetmenin tarihsel gerçeklerden uzak ve İsrail'e karşı önyargılı olduğunu savundu. Saar ayrıca, Kallas'ın İsrail'e yönelik tutumunun AB'nin resmi politikasını yansıtmadığını ve bu nedenle kendisiyle tüm temasları sonlandırdığını duyurdu.
Kallas'ın daha önce yaptığı açıklamalarda, İsrail'in Filistin topraklarındaki politikalarını eleştirerek 'apartheid' benzetmesine atıfta bulunduğu biliniyor. Bu durum, İsrail yönetimi tarafından defalarca kınanmıştı. İsrail Dışişleri Bakanlığı, Kallas'ın bu tutumunu 'kabul edilemez' olarak nitelendirirken, AB'nin İsrail ile ilişkilerinde daha dengeli bir yaklaşım benimsemesi gerektiğini vurguladı.
Öte yandan, AB Dış Politika Şefi Kaja Kallas'ın ofisinden henüz resmi bir açıklama gelmedi. Ancak AB kaynakları, Kallas'ın açıklamalarının Filistin halkının maruz kaldığı insan hakları ihlallerine dikkat çekmek amacı taşıdığını, İsrail'i apartheid devleti olarak nitelemediğini ancak bazı uygulamaların bu kapsamda değerlendirilebileceğini ifade etti.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Bu gelişme, İsrail ile Avrupa Birliği arasında son yıllarda giderek gerginleşen ilişkilerin yeni bir safhası olarak öne çıkıyor. Özellikle İsrail'in işgal altındaki Batı Şeria'da yürüttüğü yerleşim faaliyetleri ve Gazze'ye yönelik askeri operasyonları, AB ile İsrail arasında ciddi görüş ayrılıklarına neden oluyor. AB, İsrail'in yerleşim politikalarını uluslararası hukuka aykırı bularak kınarken, İsrail yönetimi ise bu eleştirileri 'çifte standart' olarak nitelendiriyor.
İsrail Dışişleri Bakanı'nın bu hamlesi, AB'nin Ortadoğu barış sürecindeki arabulucu rolünü de etkileyebilir. Analistler, İsrail'in AB ile diplomatik temasları kesmesinin, iki taraf arasındaki diyaloğu daha da zorlaştıracağını belirtiyor. Öte yandan, AB'nin İsrail'e yönelik yaptırım politikalarını yeniden değerlendirmesi gündeme gelebilir. Bu durum, bölgedeki diğer aktörlerin de tutumlarını etkileyebilir; özellikle ABD, İsrail'in en önemli müttefiki olarak bu gerilimi yakından takip ediyor.
Ayrıca, Kallas'ın 'apartheid' benzetmesi, uluslararası kamuoyunda İsrail karşıtı söylemlerin güçlenmesine yol açabilir. Birleşmiş Milletler ve uluslararası insan hakları örgütleri, İsrail'in Filistin topraklarındaki politikalarını apartheid olarak tanımlamaya başlamıştı. Bu durum, İsrail'in uluslararası alandaki imajını zedelemeye devam ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin Filistin davasına verdiği destek ve İsrail ile ilişkileri bağlamında önem taşıyor. Türkiye, daha önce İsrail'in Filistin topraklarındaki politikalarını apartheid olarak nitelendiren ülkeler arasında yer almıştı. İsrail-AB gerilimi, Türkiye'nin AB ile ilişkilerinde Filistin meselesini daha fazla gündeme getirmesine olanak sağlayabilir. Öte yandan, Türkiye'nin İsrail ile son dönemde normalleşme adımları atmaya çalıştığı düşünüldüğünde, bu tür bir diplomatik krizin Türkiye'nin pozisyonunu zorlaştırabileceği değerlendiriliyor. Ancak Türkiye, Filistin halkının haklarını savunma konusundaki kararlı duruşunu sürdürerek, uluslararası platformlarda İsrail'e yönelik eleştirileri destekleyebilir. Bölgesel dengeler açısından, Türkiye'nin AB ile İsrail arasındaki bu anlaşmazlıkta arabulucu rolü oynaması beklenmese de, kendi çıkarları doğrultusunda hareket edeceği öngörülüyor.
