İsrail, ABD yönetiminden Lübnan’ın başkenti Beyrut’a yönelik askeri operasyonlarını genişletme izni talep etti. İsrail Kanal 12’nin pazar akşamı yayınladığı habere göre, Tel Aviv yönetimi şu ana kadar uyguladığı hedefli suikast taktiğinin ötesine geçerek geniş çaplı hava saldırıları düzenlemek istiyor. Bu talep, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun Washington yönetimiyle yürüttüğü diplomatik temasların bir parçası olarak değerlendiriliyor. Haberde, İsrail’in Beyrut’un güney banliyöleri ve Hizbullah’ın yoğun olduğu bölgelere yönelik operasyonel planlarını ABD’li yetkililere sunduğu belirtildi. Gelişme, bölgede İran destekli gruplarla İsrail arasındaki gerilimin yeni bir aşamaya evrildiğine işaret ediyor. Beyrut’ta son haftalarda Hizbullah’ın üst düzey komutanlarına yönelik suikastler artarken, İsrail’in bu hamlesi çatışmanın boyutunu değiştirebilir.
İsrail’in askeri stratejisinde değişim sinyalleri
İsrail, 7 Ekim 2023’te Hamas’ın saldırısının ardından Gazze’de başlattığı büyük çaplı operasyonları sürdürürken, kuzey cephesinde Hizbullah’la yaşanan çatışmalar da tırmanışa geçmişti. Şu ana kadar İsrail, Lübnan’da genellikle hedefli suikastler ve sınırlı hava operasyonlarıyla yetinirken, yeni taleple birlikte Beyrut’un merkezini de kapsayan geniş çaplı hava saldırıları gündeme geliyor. Kanal 12’nin haberine göre, Netanyahu yönetimi bu adımı, Hizbullah’ın roket ve füze kapasitesini etkisiz hale getirmek ve İsrail’in kuzeyindeki yerleşim yerlerine yönelik tehdidi ortadan kaldırmak için gerekli görüyor. Ancak ABD’nin bu talebe nasıl yanıt vereceği merak konusu. Washington yönetimi, bölgede geniş çaplı bir savaşın patlak vermesini istemiyor ve İsrail’e ölçülü hareket etme çağrısında bulunuyor. Beyrut’un yoğun nüfuslu bölgelerine yapılacak saldırıların sivil kayıplara yol açma riski, uluslararası kamuoyunda tepkilere neden olabilir.
İsrail’in bu hamlesi, Hizbullah’ın İsrail’in kuzeyindeki askeri hedeflere yönelik saldırılarının artmasıyla eş zamanlı olarak geliyor. İran destekli grup, son haftalarda İsrail’e karşı daha karmaşık ve uzun menzilli füzeler kullanırken, İsrail de karşılık olarak Lübnan’ın derinliklerindeki hedefleri vuruyor. Çatışmaların bölgesel bir savaşa dönüşme riski, uluslararası toplumu endişelendiriyor. ABD, Fransa ve diğer ülkeler, tarafları itidale çağırırken, diplomatik çözüm arayışları da devam ediyor. Ancak Netanyahu yönetiminin ABD’den aldığı yeşil ışık, operasyonel planlarını hayata geçirmesi için kritik önem taşıyor.
Bölgesel ve küresel yansımalar
İsrail’in Beyrut’a geniş çaplı hava saldırıları düzenleme talebi, sadece Lübnan’ı değil, tüm Ortadoğu’yu etkileyebilecek bir gelişme olarak değerlendiriliyor. Hizbullah, İran’ın bölgedeki en önemli vekil gücü olarak kabul ediliyor. Beyrut’a yönelik bir saldırı, İran’ı doğrudan çatışmanın içine çekebilir ve bu da bölgesel bir yangına yol açabilir. Ayrıca, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri gibi Körfez ülkeleri de çatışmanın yayılmasından endişe duyuyor. İsrail’in bu adımı, ABD’nin bölgedeki ittifak sistemini de test ediyor. Washington, İsrail’in güvenliğini garanti altına almak ile bölgesel istikrarı korumak arasında hassas bir denge kurmaya çalışıyor. Öte yandan, Birleşmiş Milletler ve Avrupa Birliği, sivil kayıpların önlenmesi için İsrail’e çağrıda bulunurken, Rusya ve Çin de tırmanışın durdurulması yönünde açıklamalar yapıyor. Gelişmeler, küresel güçlerin Ortadoğu’daki nüfuz mücadelesine yeni bir boyut kazandırabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İsrail’in Beyrut’a geniş çaplı hava saldırıları için ABD onayı istemesi, Türkiye’nin bölgesel güvenlik politikası açısından yakından takip edilmesi gereken bir gelişmedir. Türkiye, Lübnan’daki istikrarın bozulmasının doğrudan etkileyebileceği ülkelerden biridir. Suriye’deki iç savaşın ardından Lübnan’da yaşanacak yeni bir çatışma, bölgedeki mülteci krizini derinleştirebilir ve Türkiye’nin güney sınırlarında güvenlik risklerini artırabilir. Ayrıca, Türkiye ile Hizbullah arasında doğrudan bir çatışma olmasa da, İran destekli grupların güçlenmesi veya zayıflaması, Ankara’nın bölgedeki çıkarlarını etkileyebilir. Türkiye, İsrail’in bu tür operasyonlarına karşı çıkarak diplomatik çözüm çağrısı yapmakta, ancak ABD’nin bu talebe onay vermesi halinde bölgesel dengelerin değişmesi kaçınılmaz olacaktır. Ankara, bu süreçte hem NATO müttefiki ABD hem de komşusu İran ve Suriye ile ilişkilerini dengelemek zorunda kalacaktır.
