Aşırı sağcı İsrail Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben Gvir, Lübnan'ın tamamının "yakılması" gerektiğini söyleyerek uluslararası kamuoyunda büyük tepki çekti. Ben Gvir, Kuzey İsrail'de bir yerleşim birimini ziyareti sırasında yaptığı açıklamada, "Lübnan'ın tamamı yanmalı" ifadelerini kullandı ve Hizbullah'a karşı daha sert bir askeri müdahale çağrısında bulundu. Bu sözler, İsrail-Lübnan sınırında artan gerilimin ardından geldi. Ben Gvir'in açıklamaları, İsrail hükümeti içinde bile tartışma yaratırken, Lübnan ve uluslararası toplumdan sert kınama aldı.
Gelişmenin arka planı
Itamar Ben Gvir, İsrail'in en aşırı sağcı siyasetçilerinden biri olarak biliniyor. Ulusal Güvenlik Bakanı olarak görev yapan Ben Gvir, daha önce de Filistinli ve Arap karşıtı söylemleriyle gündeme gelmişti. Son olarak, Gazze Şeridi'ndeki savaşın ardından Lübnan sınırında Hizbullah ile yaşanan çatışmalar tırmanırken, Ben Gvir'in bu sözleri ateşkes çabalarını baltaladı. İsrail Savunma Bakanı Yoav Gallant, Ben Gvir'in açıklamalarına tepki göstererek "savaşın kuralları ve uluslararası hukuka uygun hareket edilmesi gerektiğini" vurguladı. Muhalefet lideri Yair Lapid ise Ben Gvir'i "sorumsuzlukla" suçladı.
Lübnan Başbakanı Necip Mikati, Ben Gvir'in sözlerini "nefret dolu ve kışkırtıcı" olarak nitelendirerek BM Güvenlik Konseyi'ne şikayette bulunacaklarını duyurdu. Hizbullah ise bu açıklamaları "savaş ilanı" olarak yorumladı ve misilleme tehdidinde bulundu. Bölgedeki gözlemciler, Ben Gvir'in sözlerinin İsrail'in Lübnan'a yönelik olası bir kara harekatına zemin hazırlayabileceğini belirtiyor. Ancak İsrail ordusu, şu an için sınır ötesi operasyonların sınırlı tutulacağını açıkladı.
Bölgesel ve küresel boyut
Ben Gvir'in açıklamaları, Ortadoğu'da zaten kırılgan olan dengeleri daha da tehdit ediyor. ABD ve Avrupa Birliği, tansiyonun düşürülmesi çağrısı yaparken, İran destekli Hizbullah ile İsrail arasında geniş çaplı bir çatışma riski artıyor. Birleşmiş Milletler, sivillerin korunması ve uluslararası hukuka saygı gösterilmesi gerektiğini vurguladı. Öte yandan, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi bazı Arap ülkeleri, İsrail'in aşırı sağcı politikalarına mesafeli duruyor. Analistler, bu tür söylemlerin İsrail'in normalleşme sürecine zarar verebileceğini ve bölgesel işbirliklerini zora sokabileceğini ifade ediyor.
Lübnan, 2006 yılında İsrail ile yaşanan savaştan bu yana en büyük güvenlik kriziyle karşı karşıya. Ekonomik çöküntü ve siyasi istikrarsızlıkla boğuşan ülkede, yeni bir savaşın felaket getireceği uyarıları yapılıyor. BM Lübnan Özel Koordinatörü, taraflara itidal çağrısında bulunarak, 1701 sayılı BM Güvenlik Konseyi kararına uyulması gerektiğini hatırlattı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırgan söylemlerini endişeyle izliyor. Daha önce Gazze'deki savaşın ardından İsrail ile diplomatik ilişkilerini askıya alan Ankara, bölgesel istikrarın bozulmasından kaygı duyuyor. Türkiye, Lübnan'daki siyasi ve ekonomik krizin derinleştiği bir dönemde yaşanan bu gelişmelerin, Doğu Akdeniz enerji kaynakları ve bölgesel güvenlik dengelerini olumsuz etkileyebileceğini değerlendiriyor. Ayrıca, Türk kamuoyunda Filistin ve Lübnan davasına yönelik duyarlılık göz önüne alındığında, hükümetin bu tür söylemlere karşı net bir duruş sergilemesi bekleniyor.
