İspanya'nın batısındaki Extremadura bölgesinde 17 Temmuz'da başlayan ve şiddetli rüzgarların etkisiyle hızla yayılan büyük orman yangını, itfaiye ekiplerinin günler süren mücadelesinin ardından kontrol altına alındı. Yangın, şu ana kadar 4 kişinin hayatını kaybetmesine, 10 binden fazla hektar alanın kül olmasına ve yüzlerce kişinin tahliye edilmesine yol açtı. Yetkililer, yangının büyük ölçüde kontrol altına alındığını ancak soğutma çalışmalarının devam ettiğini belirtti.
Yangının çıkış nedeni ve gelişimi
Extremadura bölgesindeki yangın, başkent Madrid'in yaklaşık 300 kilometre güneybatısında, ormanlık bir alanda henüz belirlenemeyen bir nedenle başladı. Bölgede etkili olan kuru hava ve saatte 50 kilometreye ulaşan rüzgar, alevlerin hızla yayılmasına neden oldu. Yangın kısa sürede iki farklı cepheye yayılarak yerleşim yerlerini tehdit etmeye başladı. İtfaiye ekipleri, 200'den fazla itfaiyeci, 50 araç ve 5 uçakla müdahale ederken, İspanya Hava Kuvvetleri de destek sağladı. Yangında hayatını kaybeden 4 kişinin kimlikleri henüz açıklanmazken, 3 kişinin yangını söndürmeye çalışan itfaiyeciler olduğu bildirildi.
İspanya İçişleri Bakanlığı, yangının çıkış nedenine ilişkin soruşturma başlatıldığını ve yangının kasıtlı çıkarılmış olma ihtimali üzerinde durulduğunu açıkladı. Bölge halkı, iklim değişikliğine bağlı olarak artan sıcaklıklar ve azalan yağışlar nedeniyle orman yangınlarının daha sık ve şiddetli hale geldiğini belirtiyor.
Avrupa'da artan yangın riski
İspanya'daki bu yangın, Avrupa genelinde artan orman yangını riskinin bir yansıması olarak değerlendiriliyor. Avrupa Orman Yangını Bilgi Sistemi'ne (EFFIS) göre, 2023 yılı Avrupa için en sıcak yıllardan biri olurken, kuraklık koşulları yangın riskini önemli ölçüde artırdı. İspanya, Portekiz, Yunanistan ve İtalya gibi Güney Avrupa ülkeleri, her yaz büyük yangınlarla mücadele etmek zorunda kalıyor. Uzmanlar, iklim değişikliğinin yangın mevsimini uzattığına ve yangınların daha yıkıcı hale geldiğine dikkat çekiyor. Bu yıl Avrupa'da çıkan yangınlar, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 30 daha fazla alanı kül etti.
Avrupa Birliği, yangınlarla mücadele için üye ülkelere ek kaynak sağlamak amacıyla 'rescEU' programını başlatmış durumda. Bu program kapsamında, üye ülkelerin kullanımına sunulan itfaiye uçakları ve helikopterler, bu yaz birçok müdahalede görev aldı. Ancak uzmanlar, yangınların önlenmesi için daha kapsamlı orman yönetimi politikalarına ve iklim değişikliğiyle mücadeleye odaklanılması gerektiğini vurguluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İspanya'daki yangın, Türkiye için önemli bir uyarı niteliği taşıyor. Akdeniz iklim kuşağında yer alan Türkiye, özellikle Ege ve Akdeniz bölgelerinde her yaz benzer yangın tehdidiyle karşı karşıya kalıyor. 2021 yılında yaşanan büyük orman yangınları, Türkiye'nin yangınla mücadele kapasitesini sorgulamasına neden olmuştu. Bu yangın, küresel iklim değişikliğinin Türkiye'nin de içinde bulunduğu bölgede yangın riskini artırdığını gösteriyor. Türkiye'nin orman yönetimi, erken uyarı sistemleri ve itfaiye kapasitesini güçlendirmesi, ayrıca uluslararası işbirliğini artırması hayati önem taşıyor. AB'nin rescEU programına katılım veya benzer mekanizmalar geliştirme potansiyeli, Türkiye'nin dış politikasında da yer bulabilir.
