İspanya’nın eski Başbakanı Mariano Rajoy, Fransa milli futbol takımıyla ilgili yaptığı ‘Fransız oyuncu yok’ yorumuyla büyük tepki topladı. Muhafazakar görüşleriyle tanınan eski başbakan, bir gazete makalesinde Fransız milli takımında siyahi ve göçmen kökenli oyuncuların sayısına atıfta bulunarak, bu durumu ‘Fransız oyuncu eksikliği’ olarak nitelendirdi. Rajoy’un bu açıklamaları, ırkçılık ve yabancı düşmanlığı olarak yorumlandı. Fransa’da ve uluslararası alanda sert eleştiriler alan Rajoy, makalesinde aslında futbolun küreselleşmesini ve kimlik tartışmalarını eleştirmek istediğini savunduysa da sözleri özellikle İspanya ve Fransa’da siyasi ve spor çevrelerinde geniş yankı uyandırdı.
Gelişmenin arka planı
Mariano Rajoy, 2011-2018 yılları arasında İspanya Başbakanı olarak görev yaptı. Görev süresi boyunca muhafazakar duruşuyla bilinen Rajoy, emekliliğinde de zaman zaman tartışmalı açıklamalarla gündeme geliyor. Bu kez ABC adlı İspanyol gazetesinde yayımlanan bir görüş yazısında, Fransa milli takımının kadrosuna değindi. Rajoy, yazısında “Fransa milli takımında hiç Fransız oyuncu yok” ifadesini kullandı. Oysa Fransa milli takımında Kylian Mbappé gibi dünyaca ünlü Fransız oyuncular yer alıyor. Rajoy’un ima ettiği, oyuncuların etnik kökenleriydi. Takımda siyahi, Kuzey Afrikalı veya diğer göçmen kökenli oyuncuların sayısının fazla olmasını ‘Fransız olmamak’la eş tuttu.
Bu açıklama, özellikle Fransa’da büyük öfkeyle karşılandı. Fransız siyasetçiler ve spor otoriteleri, Rajoy’u ırkçılıkla suçladı. Fransa Spor Bakanı, “Fransız milli takımı Fransa’nın çeşitliliğini yansıtır. Bu açıklama kabul edilemez” dedi. Rajoy ise eleştirilere yanıt olarak sözlerinin çarpıtıldığını, aslında küresel futbolun millî kimlikleri nasıl dönüştürdüğünü anlatmaya çalıştığını söyledi. Ancak bu savunma, kamuoyunu ikna etmedi.
Bölgesel veya küresel boyut
Rajoy’un bu sözleri, Avrupa’da göçmen kökenli sporculara yönelik ayrımcı söylemlerin yaygınlaştığı bir dönemde geldi. Özellikle Avrupa’nın birçok ülkesinde aşırı sağ partiler, milli takımların çeşitliliğini hedef alan söylemler kullanıyor. Örneğin Fransa’da aşırı sağcı Marine Le Pen daha önce benzer ifadeler kullanmıştı. Rajoy’un muhafazakar bir siyasetçi olarak bu tür söylemlere prim vermesi, Avrupa’da kimlik tartışmalarını yeniden alevlendirdi.
Öte yandan spor, özellikle futbol, Avrupa’da entegrasyonun önemli bir sembolü haline gelmiş durumda. Fransa milli takımının 1998 ve 2018 Dünya Kupası zaferleri, ‘bir ve çeşitli Fransa’ imajını güçlendirmişti. Rajoy’un açıklamaları bu kazanımları hedef alıyor. Tartışma, sadece Fransa’yı değil, tüm Avrupa’da benzer çok kültürlü takımlara sahip ülkeleri ilgilendiriyor. Almanya, İngiltere, Belçika gibi ülkelerde de etnik çeşitlilik yüksek. Rajoy’un sözleri, bu ülkelerde de ırkçılık ve ayrımcılık tartışmalarını yeniden gündeme getirebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu tartışma, Türkiye’nin Avrupa’daki vatandaşlarının spor yoluyla entegrasyonu açısından da önem taşıyor. Almanya’da Mesut Özil örneğinde olduğu gibi, Türk kökenli futbolcular benzer ayrımcı söylemlerin hedefi olmuştu. Rajoy’un açıklamaları, Avrupa’da göçmen karşıtı söylemlerin spor alanına da yayıldığını gösteriyor. Türkiye için bu durum, yurtdışındaki vatandaşlarının ve sporcuların maruz kaldığı ayrımcılığın bir parçası olarak okunabilir. Avrupa’da yükselen bu tür söylemler, Türkiye’nin dış politikasında göçmen hakları savunuculuğunu daha da önemli hale getirebilir.
