İspanya'nın güneyindeki La Linea de la Concepcion kenti belediye başkanı, Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nin (DKC) 2026 Dünya Kupası hazırlık maçına ev sahipliği yapma planlarını, Ebola virüsü salgını endişeleri nedeniyle tek taraflı olarak iptal etti. Karar, 22 Mart 2025'te oynanması planlanan karşılaşmanın hemen öncesinde alındı ve hem futbol çevrelerinde hem de siyasi arenada tartışmalara yol açtı. Belediye başkanı Juan Carlos Rodríguez, yaptığı yazılı açıklamada, "Halk sağlığı her şeyden önce gelir. Ebola salgınının sürdüğü bir ülkeden gelen bir takımın maç yapmasına izin vermek sorumsuzluk olur" ifadelerini kullandı.
Gelişmenin Arka Planı
Demokratik Kongo Cumhuriyeti Futbol Federasyonu, takımın Avrupa'da bir dizi hazırlık maçı yapması için İspanya'nın La Linea kentiyle anlaşmıştı. Ancak Dünya Sağlık Örgütü'nün (DSÖ) Kongo'da Ebola vakalarının yeniden artışa geçtiğini duyurması, yerel yönetimleri harekete geçirdi. La Linea belediye başkanı, kararın gerekçesini açıklarken, "Kongolu futbolcuların ve teknik ekibin sağlık durumuna dair yeterli garanti alamadık" dedi.
İspanya Sağlık Bakanlığı ise karara temkinli yaklaştı. Bakanlık sözcüsü, "Şu an için Kongo'dan gelen yolcular için ek bir kısıtlama bulunmuyor. Ancak her belediye kendi yetki alanında ek önlemler alabilir" açıklamasını yaptı. DKC'nin Madrid Büyükelçiliği ise kararı "aşırı tedbir" olarak nitelendirirken, "Takımımız son iki haftadır Kongo dışında kampta ve hiçbir oyuncuda semptom yok" uyarısında bulundu.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Olay, yalnızca bir futbol maçının iptalinden ibaret değil. Afrika ülkelerine yönelik artan sağlık temelli seyahat kısıtlamalarının bir yansıması olarak görülüyor. Pandemi sonrası dönemde, batılı ülkelerin Afrika'dan gelen sporculara yönelik tutumu sık sık eleştiriliyor. Daha önce benzer şekilde, Sierra Leone'den bazı atletlerin uluslararası yarışmalara katılımı Ebola ve diğer salgın hastalık gerekçesiyle engellenmişti.
Dünya Sağlık Örgütü, Kongo'daki Ebola salgınının 2025 başında yeniden ortaya çıktığını, ancak şu an için uluslararası yayılma riskinin düşük olduğunu belirtiyor. Örgüt, "Kongo'da seyahat kısıtlaması uygulanmasını önermiyoruz" dese de, yerel yönetimlerin aldığı kararlar küresel sağlık güvenliği ile spor diplomasisi arasındaki hassas dengeyi bir kez daha gündeme getiriyor.
Futbol dünyasından gelen tepkiler ise ikiye bölünmüş durumda. FIFA, "Üye federasyonların sağlık protokollerine uyma hakkı vardır" derken, DKC Futbol Federasyonu başkanı kararı "ayrımcılık" olarak nitelendirerek FIFA'ya şikayette bulunacaklarını duyurdu.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Afrika ile artan ticari ve diplomatik ilişkileri çerçevesinde bu tür gelişmelere duyarlı olmalıdır. Sağlık gerekçesiyle alınan tek taraflı kararlar, Türkiye'nin Afrika ülkeleriyle kurduğu güven temelli ilişkileri zedeleyebilir. Ayrıca, Türkiye'de düzenlenen uluslararası spor turnuvalarında benzer durumlarla karşılaşmamak için DSÖ protokolleri ve seyahat kısıtlamaları konusunda net bir politika belirlenmelidir. Türkiye, bu dengede hem halk sağlığını koruyan hem de Afrika ile dostane ilişkileri sürdüren bir modeli benimsemelidir.
