İran'da üç büyük bankaya yönelik eş zamanlı bir siber saldırı, ülke genelinde kartlı ödeme sistemlerinin çökmesine neden oldu. Yetkililer saldırının kapsamını doğrularken, bankacılık işlemlerinin durma noktasına geldiği bildirildi. İran Merkez Bankası, saldırının ardından acil durum protokollerini devreye soktuğunu ve sistemlerin yeniden yapılandırıldığını duyurdu.
Saldırının Perde Arkası
Saldırıdan etkilenen bankalar arasında devlete ait ve özel sermayeli kurumlar bulunuyor. İran resmi haber ajansı IRNA, saldırının 'gelişmiş bir siber saldırı taktiği' kullanılarak gerçekleştirildiğini öne sürdü. İlk belirlemelere göre, saldırganlar üç bankanın ortak ödeme altyapısına sızarak kartlı işlemleri bloke etti. Vatandaşlar ATM'lerden para çekemezken, mağazalardaki pos cihazları kullanılamaz hale geldi. İran Siber Polis Teşkilatı kimlik tespiti çalışmalarına başladı ancak henüz sorumlu bir grup açıklanmadı.
Uzmanlar saldırının, İran'ın finansal sistemine yönelik en büyük siber tehditlerden biri olduğunu belirtiyor. 2023'te benzer bir olayda, ülkenin petrol dağıtım sistemi hedef alınmıştı. Bu kez hedefin bankacılık olması, ekonominin dijital dönüşümüne darbe vurma amacını işaret ediyor. Saldırganların fidye yazılımı kullanıp kullanmadığı henüz netleşmedi.
Bölgesel ve Küresel Boyut
İran, siber saldırılara karşı kırılganlığı bilinen bir ülke. 2010 yılında Stuxnet saldırısı ile nükleer programı hedef alınan İran, son yıllarda altyapıya yönelik benzer saldırılarla sarsıldı. Bu durum, uluslararası yaptırımlar altındaki İran ekonomisini daha da zor durumda bırakıyor. Uzmanlar, siber saldırının arkasında devlet destekli aktörler olabileceğini düşünüyor. İran'ın bölgesel rakipleri, son dönemde siber yeteneklerini geliştirirken, bu tür eylemlerin diplomatik krizi derinleştirme potansiyeli taşıdığı ifade ediliyor. ABD ve İsrail ile yaşanan gerilim ise konuyu daha da karmaşık hale getiriyor.
Kartlı sistemlerin çökmesi, İran'da nakit ekonomisine olan bağımlılığı artırabilir. Resmi olmayan verilere göre, İran'da nakit kullanım oranı %80 civarında. Ancak şehirlerde dijital ödemeler giderek yaygınlaşıyor. Bu saldırı, dijital dönüşümün kırılganlığını gözler önüne serdi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, İran ile ekonomik ve ticari ilişkilerini sürdürürken, özellikle enerji ithalatında İran'a bağımlıdır. İran bankacılık sisteminin çökmesi, iki ülke arasındaki ticaretin finansmanını olumsuz etkileyebilir. Türk şirketlerinin İran'daki yatırımları risk altına girebilir. Ayrıca, Türkiye'nin siber saldırılara karşı kendi bankacılık altyapısını güçlendirme gerekliliği bir kez daha ortaya çıkmıştır. Küresel siber güvenlik işbirliği çabalarına katkıda bulunmak, Türkiye'nin bu tür saldırılara karşı dayanıklılığını artırabilir.
