ABD Kongre Bütçe Ofisi (CBO), İran'a yönelik uzun süreli askeri kampanyanın ABD vergi mükelleflerine şimdiye kadar 38 milyar dolara mal olduğunu ve maliyetin ayda 2 ila 3 milyar dolar artmaya devam edeceğini bildirdi. Bu rakam, savaşın başlangıcından bu yana yapılan harcamaların yanı sıra gelecekteki operasyonel giderleri de kapsıyor. CBO'nun raporu, çatışmanın kısa sürede sona erme ihtimalinin düşük olduğunu ve bütçe üzerindeki baskının artarak süreceğini gösteriyor.
Maliyetin Arka Planı ve Ayrıntıları
CBO'nun açıklamasına göre, 38 milyar dolarlık fatura; hava operasyonları, deniz görevleri, istihbarat, lojistik destek ve mühimmat tedariki gibi kalemleri içeriyor. Aylık 2-3 milyar dolarlık ek maliyet ise özellikle İran destekli gruplara yönelik operasyonlar, bölgedeki ABD üslerinin korunması ve deniz yollarının güvenliği için harcanıyor. Uzmanlar, savaşın uzaması halinde bu rakamın yıl sonuna kadar 50 milyar doları aşabileceği uyarısında bulunuyor.
ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) yetkilileri, artan maliyetin savunma bütçesinde ek talepler doğuracağını ve diğer programlardan kaynak aktarımı gerekebileceğini belirtiyor. Kongre'deki bazı üyeler, askeri harcamaların şeffaf bir şekilde denetlenmesi çağrısı yaparken, yönetim savaşın ABD çıkarları için hayati olduğunu savunuyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
İran ile yaşanan gerilim, yalnızca ABD ekonomisini değil, küresel enerji piyasalarını ve Orta Doğu'daki güç dengesini de etkiliyor. Petrol fiyatlarındaki dalgalanmalar, savaşın uzamasıyla birlikte artış eğiliminde. Basra Körfezi'ndeki gerilim, dünya petrol arzının yaklaşık üçte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı'nda kesinti riskini gündeme getiriyor. Ayrıca, İran'ın vekil gruplar aracılığıyla yürüttüğü asimetrik savaş, ABD'nin bölgedeki müttefiklerini de zorluyor. NATO üyeleri, ABD'nin artan savunma harcamalarının ittifak içi yük paylaşımını yeniden tartışmaya açabileceğini düşünüyor.
Öte yandan, savaşın maliyeti ABD iç siyasetinde de yankı buluyor. Seçmenler, ekonomik zorluklarla boğuşurken milyarlarca doların savaşa harcanmasını sorguluyor. Kongre'deki bütçe açığı tartışmaları, askeri harcamaların sosyal programlardan çalınması endişesini artırıyor. CBO raporu, savunma bütçesinin sürdürülebilirliği konusunda yeni bir tartışma başlatabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'nin İran'a yönelik askeri kampanyasının maliyeti, Türkiye'nin güvenlik ve ekonomik çıkarlarını doğrudan etkiliyor. Türkiye, İran ile uzun bir sınır paylaşıyor ve bölgedeki istikrarsızlık, terör örgütlerinin hareket alanını genişletebilir. Ayrıca, savaşın uzaması enerji fiyatlarını yükselterek Türkiye'nin enerji ithalat faturasını artırabilir. Türkiye, NATO üyesi olarak ABD ile müttefik olsa da İran ile diplomatik ve ekonomik ilişkilerini dengede tutmaya çalışıyor. Bu savaş, Türkiye'nin bölgesel arabuluculuk rolünü ve enerji güvenliğini yeniden şekillendirebilir.
