İran merkezli Hatam el-Enbiya Merkez Karargahı, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'ya hitaben yayımladığı sert uyarıda, Beyrut'un güney banliyölerine yönelik büyük çaplı bir İsrail saldırısının, kuzey İsrail'i hedef alan bir misillemeyle karşılık bulacağını duyurdu. Açıklamada, Netanyahu'nun bölgesel gerilimi tırmandırma politikasının tehlikeli sonuçlar doğuracağı vurgulandı. İran Devrim Muhafızları'na bağlı bu karargah, Lübnan Hizbullah'ı ile yakın koordinasyon içinde olduğu bilinen bir askeri yapılanma olarak dikkat çekiyor. Uyarı, son haftalarda İsrail-Lübnan sınırında artan çatışmaların ortasında geldi. İsrail ordusu, Hizbullah'ın İran'dan aldığı hassas güdümlü füzelerle İsrail'in kuzeyindeki askeri tesisleri hedef alabileceğini değerlendiriyor.
Gelişmenin Arka Planı
Hatam el-Enbiya Karargahı, İran'ın savunma ve caydırıcılık stratejisinde kilit rol oynuyor. 1988 yılında kurulan bu yapı, İran'ın füze programı, hava savunması ve siber savaş kapasitesinden sorumlu. Karargahın bu açıklaması, İran'ın Lübnan'daki Hizbullah'a verdiği desteğin askeri boyutunu bir kez daha gözler önüne seriyor. Netanyahu yönetimi, İran'ın Suriye ve Lübnan üzerinden İsrail sınırlarına yaklaşmasını kırmızı çizgi olarak tanımlıyor. Öte yandan, İsrail'in Beyrut'un güney banliyölerine yönelik hava saldırıları, 2006 Lübnan Savaşı'ndan bu yana en ciddi çatışma riskini barındırıyor. Bölge, Hizbullah'ın ağırlıklı olarak konuşlandığı ve sivil yerleşimlerin yoğun olduğu bir alan. İnsan hakları örgütleri, bu tür saldırıların sivil kayıplara yol açacağı uyarısında bulunuyor. İran'ın bu açık tehdidi, İsrail'in kuzey sınırında yeni bir cephe açma potansiyeli taşıyor. İsrail ordusu, Hizbullah'ın elinde yaklaşık 150 bin füze olduğunu tahmin ediyor ve bu füzelerin büyük kısmı İran yapımı veya İran teknolojisiyle üretilmiş durumda.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Bu gerilim, sadece İsrail-İran çekişmesi değil, aynı zamanda ABD'nin bölgedeki varlığı ve Rusya'nın Suriye'deki etkisiyle de doğrudan bağlantılı. ABD, İsrail'in güvenliğine mutlak destek verirken, Rusya ise Hizbullah'ın Suriye'deki faaliyetlerine sınırlı bir tolerans gösteriyor. Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi Sünni Arap ülkeleri ise İran'ın Lübnan üzerindeki nüfuzundan rahatsız. Bölgesel dengeler, her an patlak verebilecek bir savaşın eşiğinde sallanıyor. BM Lübnan Geçici Gücü (UNIFIL), taraflara itidal çağrısı yaparken, Fransa gibi Avrupa ülkeleri diplomatik çözüm için arabuluculuk girişimlerini hızlandırdı. Ekonomik boyutta ise, Doğu Akdeniz'deki doğalgaz yataklarının paylaşımı meselesi var. İsrail, Kıbrıs ve Yunanistan ile enerji işbirliğini derinleştirirken, Lübnan-İsrail deniz sınırı anlaşmazlığı da henüz çözülmüş değil. İran'ın bu tehdidi, bölgedeki enerji güvenliğini de tehdit ediyor. Küresel piyasalar, İran üzerindeki yaptırımların gevşetilmesi yönündeki baskıları artırırken, bu gerilim, petrol fiyatlarında ani yükselişlere yol açabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin güney sınırlarındaki istikrarı doğrudan ilgilendiriyor. Lübnan'da olası bir savaş, yeni bir göç dalgası yaratabilir ve Türkiye'nin Suriye'den gelen mülteci yükünü daha da artırabilir. Ayrıca, Doğu Akdeniz'deki enerji paylaşımı meselesinde İsrail ile Türkiye arasında son dönemde gelişen diyaloğu olumsuz etkileyebilir. Türkiye, hem Lübnan halkıyla tarihi bağları hem de bölgesel bir güç olarak istikrarı önemsiyor. Ankara, bu tür bir gerilimin tırmanması halinde arabuluculuk rolü üstlenebilir, ancak İran ve İsrail arasındaki doğrudan çatışma riski, Türk dış politikasının manevra alanını daraltabilir. Ekonomik olarak, bölgedeki kriz Türkiye'nin enerji maliyetlerini yukarı çekebilir ve turizm gelirlerini olumsuz etkileyebilir.
