Irak devlet haber ajansının açıklamasına göre, İran ile Irak'ın Necef kenti arasındaki uçuşlar pazar günü yeniden başlayacak. Bu karar, iki ülke arasındaki havayolu bağlantısının bir süredir askıda olmasının ardından alındı. Necef, Şii dünyası için kutsal kabul edilen İmam Ali Türbesi'ne ev sahipliği yapması nedeniyle İran'dan yoğun dini turist çekiyor. Uçuşların yeniden başlaması, iki komşu ülke arasındaki ilişkilerin normalleşme sürecinin bir parçası olarak yorumlanıyor.
Uçuşların askıya alınma süreci ve arka planı
İran-Irak arasındaki uçuşlar, bölgede artan gerilim nedeniyle geçici olarak durdurulmuştu. Özellikle İran'ın İsrail ile yaşadığı son gerilim ve Suriye'deki gelişmeler, Irak hava sahasını da etkilemişti. Necef'e yapılan uçuşlar, İranlı hacı adaylarının yanı sıra ticari yolcular tarafından da kullanılıyordu. Uçuşların durdurulması, hem dini turizm hem de iki ülke arasındaki ekonomik ilişkiler açısından olumsuz etki yaratmıştı.
Irak Ulaştırma Bakanlığı yetkilileri, uçuşların yeniden başlaması için gerekli güvenlik ve teknik altyapının hazır olduğunu belirtti. İran ile Irak arasında yapılan görüşmeler sonucunda, karşılıklı uçuş izinlerinin yeniden düzenlendiği öğrenildi. Necef Uluslararası Havalimanı'na yapılacak seferlerin, İran'ın başkenti Tahran ve Meşhed gibi kentlerden gerçekleştirilmesi planlanıyor.
Bölgesel ve küresel boyut
İran ile Irak arasındaki uçuşların yeniden başlaması, Orta Doğu'da son dönemde yaşanan gerilimlerin ardından bir yumuşama sinyali olarak değerlendiriliyor. İki ülke arasındaki ilişkiler, tarihsel olarak inişli çıkışlı bir seyir izlese de, özellikle Şii nüfusun yoğun olduğu bölgelerde karşılıklı bağımlılık yüksek. Necef, İran için sadece dini değil, aynı zamanda siyasi ve ekonomik bir nüfuz alanı. Uçuşların yeniden başlaması, İran'ın Irak üzerindeki etkisini pekiştirme çabası olarak da okunabilir.
Öte yandan, Irak'ın bu adımı, ABD ve Batılı ülkelerle ilişkilerini dengeleme politikası çerçevesinde attığı düşünülüyor. Irak, son yıllarda İran ile ABD arasında bir denge siyaseti izlemeye çalışıyor. Uçuşların yeniden başlaması, ekonomik ve dini gerekçelerle açıklansa da, arka planda bölgesel güç dengeleri ve diplomatik mesajlar barındırıyor. Ayrıca, İran'ın nükleer programı ve yaptırımlar konusundaki belirsizlikler, Irak'ın adımlarını şekillendirmede etkili oluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İran-Irak arasındaki uçuşların yeniden başlaması, Türkiye'nin bölgesel çıkarları açısından dolaylı da olsa önem taşıyor. Türkiye, İran ve Irak ile karmaşık bir ilişki ağına sahip. Özellikle Irak'ın kuzeyindeki Kürt Bölgesel Yönetimi ile yürütülen enerji işbirliği ve PKK ile mücadele, Ankara'nın Irak politikasının temelini oluşturuyor. İran'ın Necef üzerinden Irak'taki etkisini artırması, Türkiye'nin bölgedeki dengeleri gözetmesini gerektirebilir. Ayrıca, Türkiye üzerinden İran'a yönelik ticaret ve transit geçişler, bu tür gelişmelerden etkilenebilir. Uçuşların yeniden başlaması, İran'a yönelik ekonomik ve dini trafiğin canlanmasına yol açarak, Türkiye'nin bölgesel ticaret ve turizm dinamiklerini de etkileyebilir. Türkiye'nin, Irak merkezi hükümeti ve Necef yönetimiyle ilişkilerini bu yeni duruma göre gözden geçirmesi gerekebilir.
