İran Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC), 8 Ocak 2025 sabahı Kuveyt ve Bahreyn'de bulunan ABD askeri üslerine yönelik kapsamlı bir füze ve kamikaze insansız hava aracı (drone) saldırısı başlattı. Ortadoğu merkezli haber sitesi Middle East Eye'ın canlı yayın akışında duyurulan saldırıda, ABD'nin bölgedeki en önemli lojistik ve deniz üslerinden ikisi hedef alındı. Kuveyt'teki Camp Arifjan ve Bahreyn'deki ABD Donanması Beşinci Filo komutanlığına ait tesislerin vurulduğu bildirildi. Saldırının hemen ardından ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) alarm durumuna geçerken, bölgedeki tüm askeri hareketlilik durduruldu.
Gelişmenin arka planı: Artan gerilim ve misilleme endişeleri
Bu saldırı, İran ile ABD arasında son haftalarda giderek tırmanan karşılıklı suçlamaların bir sonucu olarak değerlendiriliyor. Geçtiğimiz hafta İran'ın nükleer programına yönelik yeni yaptırımlar açıklayan ABD yönetimi, aynı zamanda İsrail ile yaptığı ortak askeri tatbikatlarla Tahran'ı tehdit etmişti. Buna karşılık IRGC, daha önce yaptığı açıklamalarda "her türlü saldırıya misilleme hakkımızı saklı tutuyoruz" ifadelerini kullanmıştı.
Saldırının ayrıntıları henüz netleşmezken, bazı kaynaklar en az 20 orta menzilli füze ve 30'a yakın Shahed tipi kamikaze dronun kullanıldığını öne sürüyor. Kuveyt ve Bahreyn hükümetleri acil güvenlik toplantıları düzenlerken, sivil kayıp bildirilmedi. Ancak ABD'nin savunma sistemlerinin bir kısmının devre dışı kaldığı ve üslerde maddi hasar oluştuğu belirtiliyor.
Pentagon'dan yapılan ilk resmi açıklamada, saldırının püskürtülmeye çalışıldığı ancak bazı mühimmatın savunma hatlarını aştığı ifade edildi. ABD Başkanı'nın ulusal güvenlik ekibiyle acil durum toplantısı yaptığı öğrenildi.
Bölgesel ve küresel boyut: Körfez'de yeni bir kriz mi?"
IRGC'nin bu hamlesi, bölgedeki güç dengelerini yeniden şekillendirme potansiyeli taşıyor. Kuveyt ve Bahreyn, ABD'nin Körfez'deki en önemli müttefikleri arasında yer alıyor. Özellikle Bahreyn'deki Beşinci Filo, Basra Körfezi ve Hint Okyanusu'ndaki ABD deniz gücünün ana üssü konumunda. Saldırı, sadece ikili ilişkileri değil, aynı zamanda küresel enerji ticaretini de tehdit ediyor. Petrol fiyatları saldırı haberiyle birlikte %4'ün üzerinde yükseldi.
Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri, saldırıyı kınayan açıklamalar yayımlarken, İran destekli Husiler de Yemen'den füze fırlatma hazırlığında olduklarını duyurdu. Bu durum, bölgesel bir savaşın fitilinin ateşlenebileceği endişelerini artırdı. Çin ve Rusya ise taraflara itidal çağrısı yaparken, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin acil toplantıya çağrıldığı bildirildi.
Uzmanlar, saldırının İran'ın nükleer müzakerelerde elini güçlendirme amaçlı olduğunu, aynı zamanda Yemen ve Suriye'deki vekil güçlerine de bir mesaj niteliği taşıdığını belirtiyor. Öte yandan, ABD'nin misilleme yapması halinde İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapatma tehdidini hayata geçirebileceği konuşuluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin doğrudan taraf olmadığı ancak yakından izlemesi gereken bir krizdir. Türkiye, hem NATO müttefiki ABD hem de komşusu İran ile dengeli ilişkiler yürütmeye çalışmaktadır. Saldırı, Türkiye'nin enerji arz güvenliği açısından kritik olan Basra Körfezi'ndeki istikrarı tehdit etmektedir. Ayrıca, olası bir ABD-İran çatışması, Türkiye'nin Suriye ve Irak'taki askeri varlığını ve İran ile olan sınır güvenliğini doğrudan etkileyebilir. Türkiye, tansiyonun düşürülmesi için diplomatik girişimlerde bulunmalı ve bölgesel bir yangının önlenmesine katkı sağlamalıdır.
