Cenevre, 14 Temmuz – Ipsos tarafından yayımlanan küresel bir ankete göre, dünya genelinde insanların büyük çoğunluğu savaş veya zulümden kaçan kişilere sığınma hakkı verilmesi fikrini destekliyor. Anket, mülteci kabulünü kısıtlayan politikalar izleyen Amerika Birleşik Devletleri gibi ülkelerde dahi kamuoyunun bu yönde eğilimli olduğunu ortaya koyuyor. 27 ülkede yapılan araştırma, küresel ölçekte mülteci korumasına yönelik güçlü bir toplumsal desteğin varlığını teyit ediyor.
Anketin bulguları ve metodoloji
Ipsos'un 2025 yılı Temmuz ayında gerçekleştirdiği anket, 27 farklı ülkeden 20 bine yakın katılımcıyla yüz yüze ve çevrimiçi görüşmeler yapılarak oluşturuldu. Katılımcılara “Bir kişinin savaş veya zulüm korkusuyla başka bir ülkeye sığınmasına izin verilmeli midir?” sorusu yöneltildi. Sonuçlar, genel olarak katılımcıların yüzde 75'inin bu fikri desteklediğini gösteriyor. En yüksek destek oranları İsveç, Almanya ve Kanada gibi geleneksel olarak göçmen dostu ülkelerde görülürken, en düşük destek ise Macaristan ve Polonya gibi Doğu Avrupa ülkelerinde kaydedildi. Ancak ABD'de destek oranı yüzde 68 gibi nispeten düşük bir seviyede kalmasına rağmen, yine de çoğunluğun sığınma hakkından yana olduğu görüldü.
Anket ayrıca, katılımcıların yaklaşık yarısının hükümetlerinin mülteci politikalarını çok katı bulduğunu ortaya koydu. Özellikle Avustralya, Danimarka ve İtalya gibi ülkelerde bu eleştiri daha belirgin. Ipsos uzmanları, sonuçların siyasi söylemde mülteci karşıtı retoriğin yaygınlaşmasına rağmen, toplumların temelde insani değerlere bağlı kaldığını gösterdiğini belirtiyor.
Küresel mülteci krizinin boyutları
Bu anket, Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği'nin (UNHCR) 2024 Küresel Eğilimler Raporu ile aynı döneme denk geliyor. UNHCR verilerine göre, 2024 sonu itibarıyla dünya genelinde zorla yerinden edilmiş kişi sayısı 130 milyonu aşarak tarihi bir rekora ulaştı. Bunun 43 milyondan fazlasını mülteciler oluşturuyor. Çatışmaların sürdüğü Suriye, Afganistan, Venezuela ve Ukrayna gibi ülkeler, en büyük mülteci kaynakları arasında yer alıyor
Uzmanlar, kamuoyu desteğinin yüksek olmasına rağmen, birçok ülkede mülteci kabulünün siyasi kutuplaşmanın odağı haline geldiğine dikkat çekiyor. Özellikle Avrupa'da aşırı sağ partilerin yükselişi, mülteci karşıtı söylemleri güçlendirirken, hükümetlerin sığınma politikalarını sertleştirmesine yol açıyor. Ipsos anketi, toplumsal destek ile hükümet politikaları arasındaki bu uçurumu net bir şekilde ortaya koyuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, halihazırda dünyanın en büyük mülteci nüfuslarından birine ev sahipliği yapıyor (4 milyondan fazla). Ipsos anketi, küresel kamuoyunun mülteci korumasını desteklediğini gösterse de, Türkiye ekonomik zorluklar ve toplumsal entegrasyon sorunları nedeniyle mülteci politikalarını gözden geçirmektedir. Anket, Türkiye'nin aynı zamanda AB ile göç anlaşmaları çerçevesinde önemli bir tampon bölge olduğunu hatırlatıyor. Türk dış politikası açısından, bu destek ülkeye yönelik uluslararası yardımların sürmesi ve AB sürecinde avantaj sağlayabilir. Ancak iç kamuoyunda mültecilere yönelik artan hoşnutsuzluk, hükümeti hassas bir denge politikası izlemeye itiyor.
