İngiltere milli futbol takımı, Demokratik Kongo Cumhuriyeti (DR Kongo) ile oynadığı hazırlık maçında penaltı beklediği bir pozisyonda hakemin kararına tepki gösterdi. Karşılaşmanın ikinci yarısında yaşanan olayda, İngiltere kaptanı Harry Kane, DR Kongo kalecisi Lionel Mpasi ile girdiği mücadelede yerde kaldı. İngiliz oyuncular ve teknik ekip, Mpasi'nin Kane'i düşürdüğünü iddia ederek penaltı itirazında bulundu, ancak maçın hakemi bir penaltı noktası göstermedi. Karar, maçın ardından hem sosyal medyada hem de futbol yorumcuları tarafından geniş çapta tartışıldı. Pozisyon, özellikle video yardımcı hakem (VAR) sisteminin bulunmadığı hazırlık maçlarında adil karar mekanizmasının önemini bir kez daha gündeme getirdi.
Pozisyonun ayrıntıları ve hakem kararı
Olay, karşılaşmanın 68. dakikasında gerçekleşti. İngiltere'nin atağı sırasında forvet Harry Kane, ceza sahası içinde topu kontrol etmeye çalışırken DR Kongo kalecisi Lionel Mpasi'nin müdahalesiyle yere düştü. İngiliz oyuncular hemen penaltı itirazında bulunurken, yardımcı hakem de pozisyonu dikkatle izledi. Ancak maçın hakemi, Mpasi'nin önce topa dokunduğu gerekçesiyle faul olmadığına hükmetti. Karar, maçın gidişatını etkilemese de İngiltere'nin galibiyetle ayrıldığı karşılaşmanın ardından en çok konuşulan konu haline geldi. Eski hakemler ve futbol otoriteleri, pozisyonun penaltı olması gerektiğini savunanlar ile temasın minimal olduğunu ve kalecinin önce topa vurduğunu iddia edenler arasında ikiye bölündü.
FIFA'nın resmi kurallarına göre, bir oyuncunun ceza sahası içinde düşürülmesi, ancak rakip oyuncunun topa ulaşamadan oyuncuyu engellemesi durumunda penaltı ile cezalandırılıyor. Bu pozisyonda, Mpasi'nin Kane'e müdahalesi incelendiğinde, kalecinin sol eliyle topu uzaklaştırmaya çalıştığı, aynı anda vücuduyla da Kane'in önünü kestiği görülüyor. Yorumcular, bu tür ikili mücadelelerde hakemlerin genellikle kalecinin lehine karar verdiğini, ancak VAR sisteminin devreye girmesiyle birlikte daha net görüntülerin ortaya çıkabileceğini belirtiyor.
Hazırlık maçlarında VAR eksikliği sorgulanıyor
Bu tartışma, FIFA'nın özellikle hazırlık maçlarında VAR kullanımını zorunlu kılmamasına yönelik eleştirileri de beraberinde getirdi. Turnuva maçlarının aksine, birçok hazırlık karşılaşmasında VAR sistemi bulunmuyor. Bu durum, hakem hatalarının geri dönülemez sonuçlara yol açabileceği endişesini güçlendiriyor. İngiltere Teknik Direktörü Gareth Southgate, maç sonrası yaptığı açıklamada, pozisyonun net bir penaltı olduğunu düşündüğünü söylerken, "Hakemler de insan, hata yapabilirler ancak bu kadar kritik anlarda doğru kararın verilmesi için teknolojinin kullanılması gerekiyor" ifadelerini kullandı. DR Kongo cephesi ise, kendi kalecilerinin önce topa dokunduğunu ve kararın doğru olduğunu savundu.
Küresel futbol camiasında, VAR'ın maliyeti ve altyapı gereksinimleri nedeniyle her maçta bulunmasının mümkün olmadığı biliniyor. Ancak İngiltere Futbol Federasyonu (FA) gibi zengin federasyonların kendi düzenledikleri hazırlık maçlarında VAR kullanımını zorunlu kılabileceği belirtiliyor. Bu tartışma, 2026 Dünya Kupası öncesinde FIFA'nın maç yönetimi standartlarını yeniden gözden geçirmesine yol açabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'de de benzer tartışmaların yaşandığı bir ortamda gündeme geliyor. Süper Lig'de VAR kullanımı yaygın olsa da, hakem kararlarına yönelik eleştiriler sık sık gündeme taşınıyor. İngiltere'deki bu olay, Türkiye'deki futbol otoritelerine, özellikle kritik maçlarda VAR'ın yanı sıra çizgi teknolojisi gibi ek sistemlerin önemini hatırlatıyor. Ayrıca, Türk futbolunun uluslararası alandaki prestiji açısından, FIFA'nın hazırlık maçlarında VAR kullanımını teşvik eden bir politika izlemesi, Türk takımlarının Avrupa kupalarında ve milli maçlarda daha adil bir rekabet ortamında yer almasına katkı sağlayabilir. Bu bağlamda, Türkiye Futbol Federasyonu'nun uluslararası federasyonlarla iş birliği yaparak maç yönetim standartlarının yükseltilmesi için lobi faaliyetlerini artırması beklenebilir.
