Britanya Başbakanı Keir Starmer, önümüzdeki hafta yapması beklenen konuşmasında gençlerin sosyal medyaya erişimine yönelik Avustralya benzeri kısıtlamalar getireceğini duyurmayı planlıyor. Ancak uzmanlar, bu adımın yeterli olmayacağını ve yapay zeka (AI) sohbet robotlarının yeni bir tehdit unsuru olarak ortaya çıktığını belirtiyor. Starmer’ın konuşması, çocukların çevrimiçi güvenliği konusunda artan endişelerin ardından geliyor. Avustralya, 16 yaş altındaki çocuklara sosyal medya kullanımını yasaklayan dünyanın en sert yasalarından birini kabul etmişti. Britanya’nın da benzer bir yol izlemesi bekleniyor. Ancak teknoloji şirketleri, bu tür yasakların uygulanmasının zor olduğunu ve gençleri daha riskli platformlara yönlendirebileceğini savunuyor.
Gelişmenin arka planı
Starmer’ın konuşması, Britanya’da çocukların çevrimiçi güvenliği konusunda yıllardır süren tartışmaların bir parçası. Ülkede daha önce Çevrimiçi Güvenlik Yasası kabul edilmişti, ancak bu yasa sosyal medya şirketlerine yalnızca zararlı içerikleri kaldırma zorunluluğu getiriyor, doğrudan bir yaş sınırı içermiyor. Starmer, kampanya döneminde çocukların sosyal medyada korunmasına öncelik vereceğini vaat etmişti. Avustralya’nın modeli ise en katı uygulamalardan biri olarak dikkat çekiyor: 16 yaş altı kullanıcıların sosyal medyaya erişimi tamamen yasaklanıyor ve platformların bu yasağı uygulamaması halinde ağır para cezaları öngörülüyor. Ancak bu modelin teknik olarak uygulanabilirliği tartışmalı. Yaş doğrulama mekanizmaları, mahremiyet endişeleri ve gençlerin VPN gibi araçlarla yasağı aşma olasılığı sorun yaratıyor.
Bölgesel veya küresel boyut
Sosyal medya yasakları sadece Britanya ve Avustralya ile sınırlı değil. Bu yıl içinde Almanya, Fransa ve İspanya gibi Avrupa ülkeleri de çocukların sosyal medya kullanımına kısıtlama getirmeyi tartışıyor. Avrupa Birliği’nin Dijital Hizmet Yasası (DSA) da bu konuda çerçeve sağlıyor ancak üye ülkelerin kendi ulusal yasalarını çıkarmasına izin veriyor. Küresel ölçekte ise sosyal medyanın gençler üzerindeki etkisi giderek daha fazla sorgulanıyor. Yapay zeka sohbet robotları ise bu tartışmalara yeni bir boyut ekliyor. Özellikle genç kullanıcıların AI sohbet robotlarıyla duygusal bağ kurması, onlara kişisel bilgiler vermesi ve manipülasyona açık hale gelmesi endişe yaratıyor. Uzmanlar, sohbet robotlarının sosyal medyadan daha tehlikeli olabileceğini, çünkü daha kişiselleştirilmiş ve sürekli bir etkileşim sunduğunu belirtiyor. Starmer’ın konuşmasında bu konuya da değinmesi bekleniyor, ancak AI düzenlemeleri henüz emekleme aşamasında.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye’de de benzer tartışmalar yaşanıyor. Dijital bağımlılık ve çocukların çevrimiçi güvenliği konusu, son yıllarda kamuoyunun gündeminde. Britanya ve Avustralya gibi ülkelerin getirdiği yasaklar, Türkiye için bir model olabilir. Ancak Türkiye’nin sosyal medya kullanım oranlarının yüksek olduğu ve genç nüfusun yoğunlukta bulunduğu göz önüne alındığında, bu tür yasakların uygulanabilirliği tartışmalı. Ayrıca, yapay zeka sohbet robotlarının yaygınlaşması, Türkiye’de de henüz düzenlenmemiş bir alan. Bu gelişme, Türkiye’nin çocukların çevrimiçi güvenliği konusunda mevzuatını güncellemesi ve yapay zeka düzenlemelerini hızlandırması gerektiğini ortaya koyuyor. Küresel eğilimler, erken önlem almayan ülkelerin yeni tehditlerle karşı karşıya kalabileceğini gösteriyor.
