İngiltere ve Galler'de evlilik yasalarında köklü bir değişikliğe gidiliyor. Hükümetin hazırladığı yeni plana göre çiftler, plajda, pub'da, parkta veya herhangi bir açık alanda evlenme hakkına sahip olacak. Adalet Bakanlığı, mevcut düzenlemelerin "eskimiş" olduğunu belirterek, "çiftlere daha fazla seçenek sunmak" amacıyla yasaları güncelleme kararı aldı. Bugüne kadar İngiltere ve Galler'de dini nikah ile sivil nikah arasında katı bir ayrım varken, yeni yasayla birlikte bu ayrım ortadan kalkacak. Hükümet, bu değişikliğin evlilik törenlerini daha kişiselleştirilmiş ve anlamlı hale getireceğini savunuyor.
Gelişmenin arka planı
Mevcut uygulamada İngiltere ve Galler'de sivil nikahlar yalnızca belediyelere ait kayıt ofislerinde veya lisanslı mekanlarda yapılabiliyor. Dini nikahlar ise ibadethanelerde gerçekleştirilmek zorunda. Bu durum, özellikle doğa temalı veya gayriresmi bir tören isteyen çiftler için ciddi bir kısıtlama oluşturuyor. Adalet Bakanlığı, bu katı kuralların modern yaşam tarzlarıyla uyuşmadığını belirtiyor. Yeni yasa taslağında, lisanslı mekanların yanı sıra geçici olarak tahsis edilen alanlarda da nikah kıyılabilmesine izin veriliyor. Ayrıca dini ve sivil nikahların birleştirilmesiyle, bir din adamının sivil nikah kıyma yetkisi almasının önü açılıyor.
Uzmanlar, yasanın 2025 yılına kadar yürürlüğe girebileceğini tahmin ediyor. Ancak yasa tasarısının parlamentoda bazı muhafazakar milletvekillerinin itirazıyla karşılaşması bekleniyor. Muhalefet, dini nikah ve sivil nikah arasındaki ayrımın kaldırılmasının evlilik kurumunun kutsallığını zedeleyeceğini savunuyor. Öte yandan, LGBT+ hakları örgütleri, yasayı "olumlu ancak yetersiz" olarak nitelendiriyor. Zira eşcinsel çiftlerin de tıpkı heteroseksüel çiftler gibi dini nikah kıyma hakkına kavuşması gerektiğini belirtiyorlar.
Bölgesel ve küresel boyut
İngiltere ve Galler'deki bu reform, diğer İngiliz Milletler Topluluğu ülkelerinde de benzer tartışmaları tetikleyebilir. Özellikle Avustralya, Kanada ve Yeni Zelanda gibi laiklik ile dini gelenekler arasında denge kurmaya çalışan ülkeler, bu yasayı yakından izliyor. Avrupa Birliği ülkelerinde ise evlilik yasaları ülkeden ülkeye büyük farklılık gösteriyor. İskandinav ülkelerinde sivil nikahın dini nikaha üstünlüğü bulunurken, Polonya ve İtalya gibi Katolik ülkelerde dini nikah halen ağırlıklı. İngiltere'deki bu adım, "daha esnek evlilik" trendinin küresel çapta yayılmasına katkı sağlayabilir. Özellikle pandemi sonrası dönemde çiftlerin kişiselleştirilmiş ve samimi törenlere yönelmesi, yasa koyucuları kuralları gevşetmeye itiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İngiltere ve Galler'deki bu gelişme, Türkiye'deki evlilik yasalarına doğrudan bir etki yapmasa da, küresel ölçekte evlilik kurumunun dönüşümünün bir parçası olarak değerlendirilebilir. Türkiye'de medeni nikah zorunlu olup, dini nikah ek bir tören olarak kabul ediliyor. Ancak son yıllarda özellikle büyük şehirlerde çiftlerin geleneksel olmayan mekanlarda (çiftlik, plaj, orman vb.) nikah kıyma talebi artıyor. Mevcut yasalar, belediyelerin lisanslı alanları dışında nikah kıyılmasına izin vermiyor. İngiltere örneği, Türkiye'de de benzer bir esnekliğin sağlanması için kamuoyunda tartışma başlatabilir. Ayrıca, yurt dışında yaşayan Türk vatandaşlarının İngiltere'deki bu yeni düzenlemeden etkilenmesi muhtemel. Özellikle İngiltere'de yaşayan Türk çiftler, daha özgürce tören yapma imkanına kavuşacak. Bu durum, Türkiye'deki yasa koyucular için de bir referans noktası oluşturabilir.
