İngiltere'de asistan doktorlar (resident doctors), maaş artışı talebiyle bugün greve başladı. İngiliz Tabipler Birliği (BMA) tarafından yapılan açıklamada, grev süresince "ameliyatların, poliklinik randevularının ve elektif bakım hizmetlerinin ertelenmesi kaçınılmaz olacak" ancak "hasta güvenliğine öncelik verilecek" denildi. Grev, ülke genelindeki hastanelerde planlı tedavileri aksatırken, acil servisler ve yoğun bakım üniteleri normal işleyişini sürdürecek.
Grev neden yapılıyor?
Asistan doktorlar, yıllardır süren maaş erimesine dikkat çekiyor. BMA, 2008'den bu yana asistan doktor maaşlarının enflasyon karşısında reel olarak %26 eridiğini belirtiyor. Sendika, hükümetten asistan doktorlar için "acil ve anlamlı" bir maaş zammı talep ediyor. Geçen yıl yapılan görüşmeler sonuçsuz kalmış, bu yıl ise hükümetin kamu sektörü maaş zammı için belirlediği %2-3'lük tavanı kabul etmeyeceklerini ifade ediyorlar. BMA'nın Asistan Doktorlar Komitesi eşbaşkanı Dr. Robert Laurenson, "Hastalar ve meslektaşlarımızdan özür diliyoruz, ancak sistemi düzeltmek için grevden başka çaremiz kalmadı" dedi.
Grev, üç gün sürecek ve bu süre zarfında tahmini 10 bin ameliyat ile 30 bin poliklinik randevusunun ertelenebileceği öngörülüyor. Sağlık hizmetlerinde zaten yoğun bir talep baskısı bulunurken, bu grev NHS üzerindeki yükü daha da artıracak. Sağlık Bakanlığı, yaptığı yazılı açıklamada asistan doktorların endişelerini anladıklarını ancak mevcut ekonomik koşullarda talepleri karşılamanın mümkün olmadığını savundu. Bakanlık, "Müzakere masasına oturmaya hazırız ancak bunun ülke ekonomisi için sürdürülebilir olması gerekir" ifadelerini kullandı.
Grev Avrupa'da emsal oluşturuyor
İngiltere'deki asistan doktor grevi, Avrupa genelinde benzer hareketlenmeleri tetikleyebilir. Fransa, Almanya ve İspanya'da da sağlık çalışanları uzun süredir maaş ve çalışma koşullarının iyileştirilmesi için grev ve protesto eylemleri düzenliyor. Pandemi sonrası sağlık sistemleri üzerindeki baskı ve artan enflasyon, sağlık emekçilerinin taleplerini daha yüksek sesle dile getirmesine neden oluyor. Uluslararası Sağlık Çalışanları Federasyonu, İngiltere'deki grevin Avrupa'daki diğer ülkelerdeki sağlık çalışanlarına ilham verebileceğini belirtiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İngiltere'deki asistan doktor grevi, Türkiye için sağlık çalışanlarının hak mücadelesi açısından yakından izlenmesi gereken bir gelişme. Türkiye'de de doktor maaşları ve çalışma koşulları sık sık gündeme geliyor; son yıllarda yurt dışına beyin göçü artmış durumda. Bu grev, benzer talepleri olan Türk sağlık çalışanları için örgütlenme ve hak arama mücadelesinde bir referans noktası olabilir. Öte yandan, Türkiye'nin sağlık turizmi hedefleri düşünüldüğünde, İngiltere'deki grev nedeniyle ertelenen tedaviler, Türkiye'deki özel hastanelere küçük çaplı bir yönelim yaratabilir ancak bu durum Türkiye sağlık sistemi üzerinde ciddi bir etki yaratacak boyutta değil.