İngiltere Savunma Bakanı John Healey, ABD eski Başkanı Donald Trump’ın Ukrayna’da yeni bir lider çağrısı yapmasının ardından İngiltere’nin Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’nin arkasında durduğunu açıkladı. Healey, önceliklerinin Rusya ile olan çatışmada Batı birliğini korumak olduğunu belirtti. Açıklama, Trump’ın Ukrayna savaşına ilişkin son müdahalesinin ardından geldi.
Gelişmenin arka planı
İngiltere Savunma Bakanı John Healey’in açıklaması, ABD’de 2026 ara seçimleri öncesinde Trump’ın Ukrayna politikasına dair tartışmaları yeniden alevlendirdi. Trump, geçtiğimiz günlerde yaptığı bir konuşmada Ukrayna’da “yeni bir lider” gerektiğini ima ederek Zelenskiy’nin savaş yönetimini sorgulamıştı. Healey, bu tür açıklamaların Moskova’nın işine yarayacağını belirterek, İngiltere’nin Ukrayna’ya olan desteğinin sarsılmaz olduğunu vurguladı. İngiltere, Rusya’nın 2022’de başlattığı işgalden bu yana Ukrayna’ya askeri ve mali yardım sağlayan ülkelerin başında geliyor. Healey, “Zelenskiy, Ukrayna halkının seçilmiş lideridir ve demokratik meşruiyete sahiptir. Biz onun yanındayız” dedi. İngiltere’nin Ukrayna’ya verdiği destek, hem askeri eğitim programları hem de silah tedarikiyle somutlaşıyor. Son olarak İngiltere, Ukrayna askerlerine eğitim vermek üzere 2022’den bu yana 10 binden fazla personel görevlendirdi. Ayrıca Challenger 2 tankları ve uzun menzilli füzeler gibi ağır silahlar da tedarik edildi.
Bölgesel ve küresel boyut
Trump’ın açıklamaları, Batı ittifakı içinde Ukrayna stratejisi konusunda var olan görüş ayrılıklarını derinleştirme potansiyeli taşıyor. Avrupa başkentleri, ABD’nin Ukrayna’ya verdiği desteğin azalabileceği endişesini taşıyor. İngiltere’nin tutumu, Avrupa’nın Ukrayna’ya olan bağlılığını teyit ederken, NATO içinde ABD ile Avrupa arasında bir denge unsuru olarak öne çıkıyor. Uzmanlar, Trump’ın söylemlerinin Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in elini güçlendirebileceği uyarısında bulunuyor. Öte yandan, İngiltere Savunma Bakanlığı’nın açıklamaları, Ukrayna’nın Batı’dan aldığı desteğin sürekliliği açısından moral kaynağı oldu. Ancak ABD’nin pozisyonundaki belirsizlik, Kiev’in uzun vadeli güvenlik garantileri konusundaki endişelerini artırıyor. İngiltere, Fransa ve Almanya gibi ülkelerle birlikte Ukrayna’ya güvenlik taahhütleri konusunda çalışmalar yürütüyor. Son haftalarda Rusya’nın Ukrayna’nın enerji altyapısına yönelik saldırıları artması, Batı’nın hava savunma sistemleri tedarikini hızlandırmasına yol açtı. İngiltere, bu kapsamda Ukrayna’ya ek hava savunma füzeleri gönderme kararı almıştı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Ukrayna krizinde denge politikası izleyerek hem Ukrayna’nın toprak bütünlüğünü destekliyor hem de Rusya ile diyaloğunu sürdürüyor. İngiltere’nin Zelenskiy’ye açık desteği, Batı içindeki bölünmeyi derinleştirebilir. Türkiye için önemli olan, savaşın Karadeniz’e yayılmasını önlemek ve tahıl koridoru gibi anlaşmaların sürekliliğini sağlamak. ABD’nin Ukrayna politikasındaki olası bir değişiklik, Türkiye’nin arabuluculuk rolünü daha da kritik hale getirebilir. Ayrıca, Batı’nın Ukrayna’ya verdiği desteğin azalması, Türkiye’nin savunma sanayii ve enerji güvenliği açısından yeni dengeler kurmasını gerektirebilir. Türkiye, bu süreçte NATO müttefikleriyle eşgüdümünü koruyarak, Rusya ile ilişkilerini de yönetmeye devam edecektir.
