İngiltere, Avrupa Birliği ve Amerika Birleşik Devletleri'nin aksine, düşük değerli Çin mallarının gümrüksüz ve denetimsiz girişine izin veren bir düzenlemeye sahip. Bu durum, özellikle Shein, Temu ve AliExpress gibi Çin merkezli e-ticaret platformlarından yapılan küçük paketli alışverişlerde büyük bir artışa yol açtı. Uzmanlar, İngiltere'nin bu politika boşluğunun yerel perakendecileri haksız rekabete maruz bıraktığını, tüketici güvenliğini tehlikeye attığını ve vergi kayıplarına neden olduğunu belirtiyor.
Gelişmenin Arka Planı: Gümrük Muafiyeti ve Düzenleme Eksikliği
İngiltere, 135 sterlinin altındaki ithal mallarda gümrük vergisi muafiyeti uyguluyor. AB ise 150 avroluk benzer bir muafiyete sahip olsa da, 2021'den bu yana ABD'nin 800 dolarlık muafiyeti eleştirilere yol açıyor. Ancak İngiltere'de bu tür paketler için gümrük beyanı ve güvenlik denetimi zorunluluğu bulunmuyor. Özellikle e-ticaret devleri, bu düzenleme boşluğunu kullanarak milyonlarca küçük paketi İngiltere'ye gönderiyor. 2023 yılında İngiltere'ye giren gümrüksüz paket sayısının 300 milyonu aştığı tahmin ediliyor. Bu durum, İngiliz perakende sektöründe ciddi bir haksız rekabet yaratıyor; zira yerel firmalar KDV ve diğer vergilere tabi tutulurken, Çinli firmalar bu yükümlülüklerden kaçınabiliyor. Ayrıca, ürün güvenliği standartlarına uygun olmayan düşük kaliteli ve potansiyel olarak tehlikeli ürünlerin (elektronik aksamlı oyuncaklar, kozmetikler, ev aletleri) denetimsiz girişi, tüketiciler için risk oluşturuyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut: AB ve ABD'nin Aldığı Önlemler
AB, bu sorunu fark ederek 2023'te gümrük muafiyetini kademeli olarak kaldırmayı planladığını açıkladı. ABD'de ise Başkan Biden yönetimi, 800 dolarlık muafiyeti daraltmayı ve Çinli e-ticaret platformlarına yönelik denetimleri artırmayı hedefliyor. Her iki büyük ekonomi de, bu paketlerin vergi kaybı, tüketici güvenliği ve yerel sanayiye zarar verme potansiyeli nedeniyle harekete geçmiş durumda. Özellikle Shein ve Temu gibi şirketler, düşük fiyat stratejileriyle geleneksel perakendecileri zorluyor. İngiltere'nin bu konuda adım atmaması, Brexit sonrası ticaret politikalarında bir tutarsızlık olarak eleştiriliyor. Uzmanlar, İngiltere'nin AB ve ABD ile rekabet edebilmek için benzer önlemleri alması gerektiğini vurguluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin e-ticaret ve gümrük politikaları açısından önemli bir uyarı niteliği taşıyor. Türkiye de benzer şekilde gümrük muafiyeti limitlerine sahip ve Çin kaynaklı ucuz ürünlerin girişi hızla artıyor. Bu durum, yerel üreticiler ve perakendeciler üzerinde baskı yaratırken, vergi kayıplarına ve ürün güvenliği risklerine yol açıyor. Türkiye'nin, AB ve ABD gibi, muafiyet limitlerini gözden geçirmesi, denetim mekanizmalarını güçlendirmesi ve e-ticaret platformlarına yönelik daha sıkı düzenlemeler getirmesi gerekiyor. Aksi halde, Türkiye ekonomisi ve tüketicileri, İngiltere'de yaşanan olumsuzluklarla benzer şekilde karşı karşıya kalabilir.
