İngiltere Savunma Bakanlığı, Vertical Aerospace adlı girişimin geliştirdiği elektrikli dikey iniş kalkış yapabilen hava aracının (eVTOL) askeri versiyonuna ilgi gösterdi. Şirket, hükümetin 10 milyon sterlinlik yeni yatırımıyla toplam desteğin 48 milyon sterline ulaştığını ve 2029'da ticari uçuşlara başlamayı hedeflediğini duyurdu.
Gelişmenin arka planı
Vertical Aerospace'in VX4 modeli, dört yolcu kapasiteli, 241 km/s hıza ulaşabilen ve 160 km menzile sahip bir hava aracı. Şirket, 2020'de Londra Borsası'na kote olmuş ve 2026'da sertifikasyon almayı planlıyor. İngiltere hükümetinin bu yatırımı, 'Jet Zero' stratejisi kapsamında havacılıkta karbon emisyonlarını azaltma hedefiyle uyumlu. Askeri versiyonun ise keşif, lojistik ve arama kurtarma görevlerinde kullanılması öngörülüyor. Savunma Bakanlığı yetkilileri, aracın sessiz çalışması ve düşük termal izi sayesinde özel harekat görevlerinde avantaj sağlayacağını belirtiyor.
Bölgesel veya küresel boyut
Uçan taksi pazarının 2030'da 30 milyar dolara ulaşması beklenirken, Avrupa'da Almanya'dan Lilium, ABD'den Joby Aviation ve Archer Aviation gibi şirketler de benzer projeler geliştiriyor. İngiltere'nin askeri alanda ilk adımı atması, NATO ülkeleri arasında yeni bir yarış başlatabilir. Özellikle kentsel hava mobilitesinin savunma amaçlı kullanımı, şehir savaşları ve lojistikte devrim yaratma potansiyeli taşıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin yerli hava aracı projeleri (Bayraktar TB3, TUSAŞ, vb.) ve elektrikli dikey iniş kalkış araçlarına olan ilgisi açısından önemli. Türkiye, İngiltere'nin bu alandaki tecrübesinden savunma sanayii işbirlikleri kapsamında yararlanabilir. Ayrıca, NATO üyesi olarak benzer teknolojilerin ortak standardizasyonu ve entegrasyonu gündeme gelebilir. Ekonomik boyutta ise, uçan taksi pazarının Türkiye'de de hızla büyümesi beklenen turizm ve ulaşım sektörlerine etkisi değerlendirilmeli.
