İngiltere'de 20 Temmuz'da başbakanlık görevini devralacak olan Andy Burnham, selefi Keir Starmer'ın savunma politikasında ciddi bir bütçe açığı bulunduğunu itiraf etti. Burnham, ülkenin savunma kabiliyetlerini güçlendirmek için milyarlarca sterlinlik ek kaynak bulmak zorunda olduklarını belirtti. Açıklama, İngiltere'nin son yıllarda zayıflayan askeri kapasitesini yeniden inşa etme çabaları kapsamında büyük yankı uyandırdı.
Gelişmenin Arka Planı: Starmer Yönetiminin Savunma Mirası
Keir Starmer'ın başbakanlık döneminde hazırlanan savunma yatırım planının, beklenenden çok daha az finanse edildiği ortaya çıktı. Burnham, görevi devraldıktan sonra yaptığı incelemelerde, planlanan askeri modernizasyon projelerinin yalnızca yüzde 60'ının kaynakla desteklendiğini tespit ettiğini söyledi. Eksik kalan fon miktarının yaklaşık 10 milyar sterlin olduğu tahmin ediliyor.
Burnham, bu açığı kapatmak için hükümetin diğer bütçe kalemlerinden kesinti yapmak veya ek vergiler getirmek gibi zor kararlar almak zorunda kalacağını ifade etti. Ancak henüz net bir mali plan ortaya koymadı. İngiltere, Ukrayna savaşı ve artan jeopolitik gerilimler karşısında savunma harcamalarını Gayri Safi Yurtiçi Hasıla'sının (GSYH) yüzde 2'sinin üzerine çıkarma taahhüdü vermişti.
Bölgesel ve Küresel Boyut: NATO ve Avrupa Güvenliğine Etkisi
İngiltere'nin savunma bütçesindeki bu boşluk, özellikle NATO müttefikleri arasında endişe yarattı. İngiltere, NATO'nun en büyük ikinci askeri harcamayı yapan ülkesi konumunda ve Avrupa güvenliğinde kilit bir rol oynuyor. Burnham'ın bu açığı kapatmak için acil önlemler alması bekleniyor, aksi takdirde ülkenin ittifak içindeki güvenilirliği sorgulanabilir.
Uzmanlar, İngiltere'nin savunma yatırımındaki yetersizliğin yalnızca kendi güvenliğini değil, Avrupa'nın doğu kanadındaki caydırıcılık kabiliyetini de zayıflatabileceğini belirtiyor. Özellikle Rusya ile artan gerilim ortamında, İngiltere'nin askeri gücünü koruması büyük önem taşıyor. Burnham'ın bu hafta içinde parlamentoya sunacağı güncellenmiş savunma stratejisi merakla bekleniyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İngiltere'nin savunma bütçesindeki bu belirsizlik, Türkiye açısından da dikkatle izlenmesi gereken bir gelişme. Türkiye, NATO'nun güney kanadında kritik bir ülke olarak savunma iş birliğinde İngiltere ile ortak projeler yürütüyor. İngiltere'nin savunma harcamalarındaki aksama, özellikle Türkiye'nin de parçası olduğu ortak savunma projelerini etkileyebilir. Ayrıca, İngiltere'nin Doğu Akdeniz ve Orta Doğu'daki askeri varlığı göz önüne alındığında, bu bütçe açığının Türkiye'nin güvenlik çıkarlarını dolaylı olarak etkilemesi mümkün. Türkiye, İngiltere'nin bu konudaki atacağı adımları yakından takip etmeli ve olası iş birliği fırsatlarını değerlendirmelidir.
