İngiltere Savunma Bakanı John Healey, Başbakan Keir Starmer liderliğindeki İşçi Partisi hükümetinin savunma harcamaları politikasını protesto ederek görevinden istifa etti. Bu beklenmedik istifa, Westminster’da siyasi deprem etkisi yaratırken, İngiltere’nin NATO taahhütleri ve savunma stratejisi üzerinde önemli sonuçlar doğurması bekleniyor. Healey’nin istifası, hükümetin Gayri Safi Yurtiçi Hasıla’nın (GSYH) yüzde 2,5’ine ulaşma hedefini yeterli bulmadığı ve daha fazla harcama talebinde bulunduğu bir dönemde geldi. Savunma Bakanlığı’ndan yapılan resmi açıklamada, Healey’nin "prensipler konusunda hükümetle aynı görüşte olmadığı" için istifa ettiği belirtildi.
Gelişmenin Arka Planı
John Healey, Ağustos 2024’te göreve başlamış ve kısa sürede savunma bütçesinin artırılması için yoğun lobi faaliyetleri yürütmüştü. İşçi Partisi hükümeti, seçim vaatleri arasında savunma harcamalarını GSYH’nin yüzde 2,5’ine çıkarma sözü vermiş, ancak bu hedefe ulaşmak için net bir takvim belirlememişti. Healey, Ukrayna’daki savaş ve artan küresel güvenlik tehditleri karşısında daha hızlı bir artış talep ediyordu. Mayıs 2025’te yayımlanan Stratejik Savunma İncelemesi’nin, harcamaların 2028’e kadar yüzde 2,5’e çıkarılmasını öngördüğü, ancak Healey’nin bu sürecin çok yavaş olduğu gerekçesiyle istifa ettiği belirtiliyor. Muhalefet partileri, özellikle Muhafazakâr Parti, istifayı hükümetin güvenilirliğine yönelik bir darbe olarak nitelendirirken, Liberal Demokratlar ve diğer partiler de savunma harcamalarının artırılması çağrısında bulundu.
Bölgesel ve Küresel Boyut
İngiltere’nin savunma harcamaları konusundaki bu siyasi kriz, NATO müttefikleri arasında endişeye yol açtı. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, tüm üye ülkeleri GSYH’nin en az yüzde 2’sini savunmaya ayırmaya çağırırken, Healey’nin istifası İngiltere’nin bu hedefin üzerine çıkma konusundaki kararlılığı hakkında soru işaretleri doğurdu. ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, "İngiltere en önemli müttefiklerimizden biri; bu istifanın savunma iş birliğimizi etkilemeyeceğini umuyoruz" dedi. Avrupa Birliği savunma yetkilileri ise İngiltere’nin yaşadığı bu iç siyasi krizin, kıta güvenliğine yönelik ortak projelerde gecikmelere yol açabileceği uyarısında bulundu. Fransa Savunma Bakanı Sébastien Lecornu, "Avrupa’nın güvenliği için İngiltere’nin istikrarı kritik; bu nedenle hızlı bir çözüm bulunmasını umuyoruz" ifadelerini kullandı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye’nin NATO müttefiki olan İngiltere ile savunma iş birliğini yakından ilgilendiriyor. İngiltere’de savunma harcamalarına ilişkin belirsizlik, iki ülke arasındaki ortak savunma sanayii projelerini ve istihbarat paylaşımını etkileyebilir. Özellikle Türkiye’nin EF-2000 Typhoon savaş uçakları tedariki gibi devam eden projelerin zamanlaması sorgulanabilir. Ayrıca, İngiltere’nin NATO içindeki rolünün zayıflaması, Türkiye’nin ittifak içindeki konumunu dolaylı olarak güçlendirebilir. Öte yandan, bu istifa Avrupa güvenlik mimarisinde bir istikrarsızlık sinyali verirken, Türkiye’nin bölgesel güvenlik politikalarını gözden geçirmesine neden olabilir. Ankara’nın, İngiltere’deki bu siyasi krizi yakından takip etmesi bekleniyor.
