İngiltere'de perakende satışlar beklenmedik bir şekilde düştü ve tüketici güveni Covid-19 salgınının başlangıcından bu yana en kötü seviyesine geriledi. Ülkenin tahvil ve hisse senetleri ise yaklaşan bütçe öncesinde dirençli bir görünüm sergiliyor. İngiltere İstatistik Ofisi (ONS) verilerine göre, perakende satış hacmi bir önceki aya göre %0,5 azaldı; ekonomistler ise hafif bir artış bekliyordu. Yıllık bazda ise satışlar %2,7 geriledi. Tüketici güven endeksi ise Aralık ayında 3 puan düşerek -22'ye indi; bu, Nisan 2020'den bu yana en düşük seviye. Gıda dışı mağazalarda ve benzin istasyonlarında satışlar düşerken, gıda satışları kısmen arttı. Soğuk hava koşulları ve yüksek enflasyonun hane halkı harcamalarını baskıladığı belirtiliyor.
Perakende Satışlardaki Düşüşün Arka Planı
ONS verilerine göre, Kasım ayında perakende satış hacmi aylık %0,5 düşüş gösterdi. Ekim ayında ise %0,3'lük bir artış kaydedilmişti. Yıllık karşılaştırmada satışlar %2,7 azaldı. Gıda dışı mağazalarda satışlar %1,1 düşerken, gıda mağazalarında %1,2 artış görüldü. Benzin istasyonlarındaki satışlar ise %3,3 geriledi. ONS, düşüşte soğuk hava koşullarının etkili olduğunu ve tüketicilerin harcamalarını kıstığını belirtti. Ayrıca, yüksek enflasyon ve faiz oranlarındaki artışların hane halkı bütçelerini zorladığı vurgulandı.
Tüketici güven endeksi, GfK tarafından ölçülen verilere göre Aralık ayında 3 puanlık bir düşüşle -22'ye geriledi. Bu, Nisan 2020'de salgının ilk dalgasında görülen -23'ten bu yana en düşük seviye. GfK, tüketicilerin önümüzdeki 12 ay için ekonomik beklentilerinin kötüleştiğini ve büyük harcamalar yapma konusunda isteksiz olduklarını bildirdi. Özellikle gıda ve enerji fiyatlarındaki artışlar, hane halkının alım gücünü azaltıyor.
İngiltere Merkez Bankası (BoE), enflasyonu kontrol altına almak için faiz oranlarını artırmaya devam ediyor. Politika faizi şu anda %5,25 seviyesinde. Yüksek faiz oranları, borçlanma maliyetlerini artırarak tüketici harcamalarını olumsuz etkiliyor. Hükümet ise 15 Mart'ta açıklanması beklenen bütçe öncesinde mali disiplini korumaya çalışıyor. Maliye Bakanı Jeremy Hunt, enflasyonla mücadele ve ekonomik büyümeyi destekleme arasında denge kurmaya çalışıyor.
Piyasaların Bütçe Öncesi Direnci
Perakende satışlardaki düşüşe ve tüketici güvenindeki bozulmaya rağmen, İngiltere'nin tahvil ve hisse senedi piyasaları dirençli bir seyir izliyor. FTSE 100 endeksi, bankacılık ve enerji hisselerindeki güçlü performansla destekleniyor. İngiltere 10 yıllık tahvil faizi ise %4,0 civarında stabilize oldu. Analistler, piyasaların bütçe açıklamasına odaklandığını ve olası mali teşvikleri fiyatladığını belirtiyor. Bütçede, işletmelere yönelik vergi indirimleri ve altyapı yatırımlarının açıklanması bekleniyor. Ayrıca, hükümetin borçlanma ihtiyacının artması durumunda tahvil piyasasında dalgalanma olabileceği uyarısı yapılıyor.
İngiltere ekonomisi, Brexit sonrası ticaret anlaşmaları ve pandemi sonrası toparlanma sürecinde zorluklarla karşılaşıyor. Perakende satışlardaki düşüş, ekonominin genel sağlığına dair endişeleri artırıyor. Ancak, işsizlik oranının düşük seyretmesi ve ücret artışlarının enflasyonun altında kalması, tüketici harcamalarındaki düşüşün sınırlı kalabileceği yönünde yorumlanıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İngiltere'deki perakende satış düşüşü ve tüketici güvenindeki bozulma, Türkiye'nin ihracat pazarlarından biri olan İngiltere'ye yönelik talebi olumsuz etkileyebilir. İngiltere, Türkiye'nin en büyük ticaret ortaklarından biri; özellikle tekstil, otomotiv ve beyaz eşya sektörlerinde ihracatımız var. Tüketici harcamalarındaki yavaşlama, bu sektörlerdeki ihracatımızı sınırlayabilir. Ayrıca, İngiltere Merkez Bankası'nın faiz politikaları ve sterlinin seyri, Türk ihracatçıları için rekabet koşullarını etkileyebilir. Öte yandan, İngiltere'deki ekonomik yavaşlama, küresel risk iştahını azaltarak gelişmekte olan ülke piyasalarını baskılayabilir; bu da Türkiye'ye yönelik portföy akımlarını olumsuz etkileyebilir. Ancak, doğrudan bir Türkiye bağlantısı olmamakla birlikte, Avrupa ekonomisindeki yavaşlama sinyalleri dikkatle izlenmeli.
