İngiltere Ulusal Karayolları Kurumu (National Highways), otoyollarda düşük irtifada uçan insansız hava araçlarının (drone) sürücüler üzerindeki dikkat dağıtıcı etkisini sanal gerçeklik (VR) simülasyonu ile test ediyor. Saatte 70 mil (yaklaşık 113 km/s) hızla giden sürücülerin drone'ların varlığından ne ölçüde etkilendiğini ölçmeyi amaçlayan çalışma, trafik denetiminde yeni bir dönemin habercisi sayılıyor. Kurum, drone'ların özellikle kazalara müdahale, trafik akışını izleme ve yol çalışmalarını denetleme gibi alanlarda etkinlik sağlayacağını belirtiyor. Ancak testlerin sonuçlarına göre uygulamanın sürücü güvenliği açısından risk oluşturup oluşturmadığı da netleşecek.
Test nasıl yapılıyor?
Simülasyonda, sürücülerin gerçekçi bir otoyol ortamında drone'ların farklı yükseklik ve mesafelerdeki konumlarına verdiği tepkiler gözlemleniyor. Katılımcılar VR gözlükler takarak bir aracın sürücü koltuğunda oturuyor ve çevredeki drone'ların hareketlerini izlerken aynı zamanda direksiyon hakimiyetlerini korumaya çalışıyor. Test, özellikle drone'ların iniş-kalkış anlarındaki görsel uyaranların şerit değiştirme veya fren yapma gibi kritik sürüş manevralarında gecikmeye yol açıp açmadığını ölçüyor.
Yetkililer, ilk bulguların drone'ların standart boyutları ve uçuş yüksekliklerinin sürücüler için genelde dikkat dağıtıcı olmadığını gösterdiğini ifade ediyor. Ancak parlak renkli veya anormal ses çıkaran drone'ların sürücülerin dikkatini daha fazla çekebildiği belirtiliyor. Bu nedenle uygulamaya geçilmeden önce drone'ların tasarımında belirli standartlar getirilmesi gündemde.
Küresel yansımalar
İngiltere, drone'ları karayolu denetiminde kullanan ilk ülke değil. Japonya ve ABD'nin bazı eyaletlerinde benzer uygulamalar halihazırda mevcut. Ancak Avrupa'da ilk kez bu kadar kapsamlı bir test yapılıyor. Başarılı olması halinde uygulamanın diğer Avrupa ülkelerine de yayılması bekleniyor. Öte yandan, drone'ların trafik ihlallerini tespit etmek için de kullanılması planlanıyor; bu da sürücüler arasında mahremiyet endişelerine yol açıyor. Ulusal Karayolları Kurumu, verilerin yalnızca trafik güvenliği için kullanılacağının altını çiziyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, özellikle İstanbul ve Ankara gibi büyükşehirlerde yoğun trafik sorunuyla başa çıkmak için akıllı ulaşım sistemlerine yatırım yapıyor. Drone tabanlı trafik denetimi, maliyet etkin bir çözüm olarak dikkat çekiyor. Ancak Türkiye'deki sürücülerin drone'ların varlığına alışkın olmaması, kısa vadede dikkat dağınıklığı riskini artırabilir. Ayrıca, İngiltere'deki test sonuçları, Türk yetkililere olası bir uygulama için önemli veriler sağlayacak. Türkiye'nin bu alanda pilot proje başlatması durumunda, özellikle otoyollarda ve köprülü geçişlerde drone'ların kullanımı, trafik akışını hızlandırarak ekonomiye katkı sunabilir.
