İngiltere Merkez Bankası (BoE), parlamentodan gelen yoğun baskı sonucunda stablecoin düzenlemelerini yeniden gözden geçirmek zorunda kalabilir. İngiliz milletvekilleri, mevcut planların finansal teknoloji inovasyonunu engellediği ve ülkenin kripto para merkezi olma hedefine zarar verdiği gerekçesiyle düzenlemelerin hafifletilmesini talep ediyor. Özellikle Hazine Komitesi üyeleri, BoE'nin stablecoin ihraççılarına getirdiği katı kuralların sektördeki büyümeyi sınırladığını ve yatırımları diğer ülkelere kaçırdığını belirtiyor. Bu eleştiriler, İngiltere'nin Brexit sonrası küresel bir finansal teknoloji merkezi olma vizyonuyla çelişiyor.
Gelişmenin arka planı
Bank of England, 2023 yılında yayımladığı stablecoin düzenleme çerçevesiyle, sözde sabit kripto paraların (stablecoin) ihracını sıkı denetim altına almayı hedefliyordu. Ancak bu düzenlemeler, sektör temsilcileri tarafından aşırı kısıtlayıcı bulunuyor. Özellikle stablecoin ihraççılarının BoE'ye doğrudan raporlama yapması ve rezerv varlıkları konusunda yüksek şeffaflık gereklilikleri, şirketlerin operasyonel maliyetlerini artırıyor. Milletvekilleri, bu koşulların özellikle küçük ve orta ölçekli fintech firmalarını piyasa dışına ittiğini savunuyor.
İngiltere Hazine Komitesi Başkanı Harriett Baldwin, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, "İngiltere'nin fintech alanında liderliğini sürdürebilmesi için düzenleyici çerçevenin dengeli olması şarttır. Mevcut taslak, yenilikçiliği boğma potansiyeli taşıyor. Bakü'nün daha esnek bir yaklaşım benimsemesi gerekiyor" ifadelerini kullandı. Baldwin ayrıca, Avrupa Birliği'nin MiCA (Markets in Crypto-Assets) düzenlemesiyle daha net ve uyumlu bir çerçeve sunduğuna dikkat çekti.
Bölgesel ve küresel boyut
Bu tartışma, küresel çapta stablecoin düzenlemelerine ilişkin daha geniş bir belirsizliğin parçası. AB, 2024'te yürürlüğe giren MiCA düzenlemesiyle, kripto varlıklar için kapsamlı bir yasal çerçeve oluşturan ilk büyük ekonomi oldu. Singapur, Japonya ve Birleşik Arap Emirlikleri de stablecoin ihracı için lisanslama sistemleri geliştirirken, ABD'de eyaletler arası düzenleyici uyumsuzluk devam ediyor. İngiltere'nin bu yarışta geri kalmaması için BoE'nin daha hızlı ve esnek hareket etmesi bekleniyor.
Öte yandan, stablecoin piyasasının büyüklüğü 2024 itibarıyla 160 milyar doları aşmış durumda. Özellikle Tether (USDT) ve USD Coin (USDC) gibi büyük çaplı stablecoin'ler, geleneksel ödeme sistemlerine alternatif olarak yaygınlaşıyor. İngiltere'deki düzenleyici belirsizlik, bu şirketlerin Londra'yı merkez olarak seçme isteğini azaltıyor. Şubat ayında ABD merkezli bir ödeme şirketi, BoE'nin belirsizliği nedeniyle Londra ofisini kapatma kararı aldığını duyurdu. Bu durum, İngiltere'nin kripto para madenciliği ve blockchain teknolojisi alanındaki iddiasını zayıflatıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin kripto para düzenlemeleri açısından da önemli ipuçları taşıyor. Türkiye'de henüz stablecoin'lere özel bir yasal düzenleme bulunmazken, Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) ve Merkez Bankası konuya temkinli yaklaşıyor. İngiltere gibi bir finans merkezinde düzenlemelerin hafifletilmesi, küresel kripto para ekosistemini rahatlatabilir ve Türkiye'deki yatırımcılara da dolaylı olarak olumlu yansıyabilir. Ancak Türkiye'nin kendi düzenleme çerçevesini oluştururken, hem inovasyonu teşvik eden hem de kara para aklama ve dolandırıcılık risklerini minimize eden bir yaklaşım benimsemesi gerekiyor. İngiltere'deki tartışmalar, düzenleme ve serbest piyasa arasındaki denge kritiğinin ne kadar hassas olduğunu gösteriyor.
