Birleşik Krallık'ın ilaç ve füze üretim kapasitesi, kimya sanayisindeki hızlı gerileme nedeniyle ciddi tehdit altında. Yeni bir araştırmaya göre, İngiltere'de kimya şirketlerinin kapanma oranı 2020 ile 2025 yılları arasında ikiye katlandı. Bu durum, ülkenin hem sağlık sektöründe hem de savunma sanayisinde kritik hammaddelere erişimini zayıflatıyor.
Kimya Sanayisindeki Çöküşün Boyutları
Kimya Sanayisi Derneği'nin (CIA) verilerine göre, İngiltere'de 2020'de yıllık şirket kapanma oranı %2,5 iken, 2025'te bu oran %5'e yükseldi. Araştırma, özellikle küçük ve orta ölçekli kimya işletmelerinin enerji maliyetleri, Brexit sonrası ticaret engelleri ve küresel rekabet nedeniyle ayakta kalmakta zorlandığını ortaya koyuyor. Kapanan firmaların büyük bir kısmı, ilaç hammaddesi, plastik, boya ve tarım kimyasalları üreten tesislerden oluşuyor.
Uzmanlar, bu gidişatın devam etmesi halinde İngiltere'nin temel kimyasal maddelerde tamamen ithalata bağımlı hale geleceğini ve bunun da tedarik zinciri kırılganlıklarını artıracağını belirtiyor. Özellikle parasetamol gibi yaygın ilaçların etken maddelerinin üretiminde kullanılan kimyasalların büyük bölümü artık Çin ve Hindistan'dan ithal ediliyor.
Savunma Sanayisine Yansımalar
Kimya sektöründeki gerileme yalnızca sağlık sektörünü etkilemiyor. Roket yakıtları, patlayıcı maddeler ve askeri amaçlı özel kimyasallar da aynı tedarik zincirine dayanıyor. İngiltere Savunma Bakanlığı, bu kimyasalların üretim kapasitesinin azalmasının, füze üretim programlarını ve ulusal güvenlik stratejilerini olumsuz etkileyebileceği konusunda uyarılarda bulunuyor. Özellikle Ukrayna savaşı sonrası artan savunma harcamaları, bu durumun önemini daha da artırıyor.
İngiltere'nin en büyük füze üreticisi MBDA, hükümetin kimya sektörünü desteklemesi için çağrıda bulundu. Şirket, kritik kimyasalların yerli üretiminin devam etmesinin, hem ulusal güvenlik hem de ekonomik bağımsızlık açısından hayati olduğunu vurguladı. Hükümetin yeni sanayi stratejisi kapsamında kimya sektörüne özel teşvikler sağlanması bekleniyor.
Bölgesel ve Küresel Etkiler
İngiltere'nin kimya sanayisindeki bu çöküş, Avrupa genelinde benzer bir eğilimin parçası. Almanya ve Fransa da artan enerji maliyetleri ve Çin'in kimyasal üretimindeki hakimiyeti nedeniyle zorluklar yaşıyor. Ancak İngiltere, Brexit sonrası Avrupa tedarik zincirlerinden kopması nedeniyle bu durumdan daha fazla etkileniyor. Küresel ölçekte ise bu gelişme, Batı ülkelerinin kritik sektörlerde Asya'ya olan bağımlılığının arttığına işaret ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İngiltere'nin kimya sanayisindeki gerileme, Türkiye için dolaylı ama önemli bir gösterge niteliği taşıyor. Türkiye, savunma sanayisinde yerli üretim oranını artırma hedefiyle ilerlerken, kimyasal hammaddelerde hala dışa bağımlı bir ülke. Bu durum, Türkiye'nin kritik kimyasal üretim kapasitesini güçlendirmesi gerektiğini hatırlatıyor. Ayrıca, İngiltere'nin yaşadığı bu sıkıntılar, Avrupa ve küresel tedarik zincirlerinde kırılganlıkların arttığını gösteriyor. Türkiye'nin bu süreçte alternatif tedarikçiler ve yerli üretim yatırımlarıyla riskleri azaltması, hem ekonomik hem de savunma açısından stratejik bir öncelik olmalıdır.
