İngiltere Rekabet ve Piyasalar Otoritesi (CMA), Google'ın arama motoru pazarındaki hakim konumuna yönelik yeni düzenlemeler getirdi. 14 Ocak 2025'te kamuoyuna sunulan taslak kurallar, teknoloji devinin arama sonuçlarında kendi hizmetlerini kayırmasını engellemeyi ve rakip arama motorlarına daha adil bir rekabet ortamı sağlamayı amaçlıyor. CMA'nın bu hamlesi, dijital pazarların daha rekabetçi hale getirilmesi için İngiltere hükümetinin attığı adımların bir parçası olarak değerlendiriliyor. Düzenlemeler kapsamında Google'ın arama algoritması ve reklam politikalarında değişiklik yapması bekleniyor.
Düzenlemenin Arka Planı
CMA'nın yayımladığı taslak kurallar, Google'ın İngiltere'deki arama pazarında yüzde 90'ın üzerindeki pazar payına odaklanıyor. Kurum, bu durumun tüketicilerin daha az seçenekle karşı karşıya kalmasına ve yenilikçi rakiplerin pazara girmesinin zorlaşmasına yol açtığını belirtiyor. Yeni kurallar, Google'ın arama sonuçlarında kendi ürünlerini (örneğin alışveriş, seyahat veya yerel işletme listeleri) diğerlerinden daha üst sıralarda göstermesini yasaklıyor. Ayrıca, Google'ın rakip arama motorlarına, kullanıcı verilerine erişim gibi konularda adil olmayan kısıtlamalar getirmesinin önüne geçilmesi hedefleniyor.
Taslak kurallar, 2024 yılında kabul edilen Dijital Pazarlar, Rekabet ve Tüketici Yasası'na dayanıyor. Bu yasa, CMA'ya büyük teknoloji şirketlerini 'Stratejik Pazar Konumunda' olarak tanımlama ve onlara özel davranış kuralları uygulama yetkisi veriyor. Google, bu kapsamda değerlendirilen ilk şirket olacak. CMA'nın kararı, şirket için bağlayıcı olacak ve uyulmaması halinde ciddi para cezaları söz konusu olabilecek.
Küresel Boyut ve Etkileri
Bu düzenleme, yalnızca İngiltere'yi değil, aynı zamanda Avrupa Birliği ve diğer ülkelerdeki benzer girişimleri de etkileyebilir. AB, Dijital Piyasalar Yasası (DMA) kapsamında Google'a benzer kurallar getirmiş durumda. CMA'nın adımı, İngiltere'nin Brexit sonrası kendi düzenleyici çerçevesini oluşturma çabalarının bir parçası olarak görülüyor. Uzmanlar, bu kuralların diğer ülkeler için de bir model oluşturabileceğini belirtiyor. Google, düzenlemelerin yenilikçiliği ve kullanıcı deneyimini olumsuz etkileyebileceği gerekçesiyle eleştirmiş olsa da, CMA'nın kararlılığı göz önüne alındığında, şirketin uyum sağlamak zorunda kalacağı düşünülüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İngiltere'nin Google'a yönelik rekabet hamlesi, Türkiye için de önemli bir emsal teşkil ediyor. Türkiye'de de benzer bir dijital pazar hakimiyeti sorunu var ve Rekabet Kurumu, Google'a daha önce cezalar kesmişti. CMA'nın getirdiği bu kapsamlı düzenleme, Türkiye'deki regülasyon tartışmalarını güçlendirebilir. Özellikle yerli arama motoru girişimleri ve teknoloji ekosistemi için adil rekabet ortamı yaratılmasına yönelik beklentiler artabilir. Türkiye'nin dijitalleşme stratejisi açısından, uluslararası örneklere uygun politikalar geliştirmesi, hem tüketici refahı hem de yerli girişimcilerin pazarda varlık göstermesi açısından kritik önemdedir.
