İngiltere'de engelli bireylerin ücretsiz otobüs kartlarına yönelik uzun süredir eleştirilen saat kısıtlaması kaldırıldı. Ulaştırma Bakanı Andy Burnham'ın duyurduğu yeni düzenlemeyle, engelli vatandaşlar Nisan 2026'dan itibaren otobüs kartlarını günün her saatinde kullanabilecek. Bu karar, engelli hakları savunucularının yıllardır yürüttüğü kampanyaların ardından geldi ve toplu taşımada eşitlik adına önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
Gelişmenin arka planı
Mevcut uygulamada, İngiltere'de engelli bireylere tanınan ücretsiz otobüs kartları yalnızca hafta içi 09.30-23.00 saatleri arasında geçerli oluyor. Bu durum, özellikle erken saatlerde veya gece geç saatlerde çalışmak zorunda olan ya da acil bir ihtiyaçla seyahat etmek durumunda kalan engelli bireyler için büyük mağduriyetler yaratıyor. Engelli hakları örgütleri, kısıtlamanın engelli bireyleri toplumdan izole ettiğini ve iş hayatına katılımlarını engellediğini belirterek uzun süredir değişiklik talep ediyordu.
Andy Burnham, bu kısıtlamaların kaldırılmasının yalnızca bir ulaşım politikası değil, aynı zamanda bir eşitlik ve insan hakları meselesi olduğunu vurguladı. Burnham, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, "Engelli bireylerin hayatlarını kısıtlayan bu tür bariyerlerin kaldırılması, daha kapsayıcı bir toplum inşa etmenin temel taşlarından biridir. Bu düzenleme, engelli vatandaşlarımızın bağımsız yaşam becerilerini güçlendirecek ve sosyal hayata daha aktif katılımlarını sağlayacaktır" ifadelerini kullandı.
Yeni düzenleme, yalnızca İngiltere genelindeki yerel otobüs hizmetlerini kapsıyor. Tren, metro ve diğer toplu taşıma araçları için geçerli değil. Ayrıca, kart sahiplerinin seyahatlerinde herhangi bir ücret ya da ek belge talep edilmeyecek. Uygulamanın Nisan 2026'dan itibaren kademeli olarak hayata geçirilmesi planlanıyor.
Bölgesel veya küresel boyut
Bu karar, yalnızca İngiltere'de değil, Avrupa genelinde de yankı buldu. Avrupa Birliği ülkelerinde engelli bireylere yönelik toplu taşıma indirimleri ülkeden ülkeye büyük farklılıklar gösteriyor. Bazı ülkelerde engelli bireyler tamamen ücretsiz seyahat ederken, bazılarında belirli saatler ve günlerle sınırlandırılmış uygulamalar mevcut. İngiltere'nin bu adımı, diğer ülkelere de ilham kaynağı olabilecek nitelikte. Uzmanlar, toplu taşıma erişiminin engelli bireylerin istihdam oranını artırdığını ve sağlık hizmetlerine erişimde kritik rol oynadığını vurguluyor.
Karar, Birleşik Krallık genelinde farklı siyasi partilerden de destek gördü. Muhafazakar Parti'nin ulaştırma sözcüsü, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, "Engelli vatandaşların hayatını kolaylaştıracak her türlü düzenlemeye destek veriyoruz. Ancak bu kararın yerel otoritelerin bütçeleri üzerindeki mali etkisinin de dikkatle değerlendirilmesi gerekiyor" dedi. Yerel yönetimler, yeni düzenlemenin otobüs işletmecileri üzerinde ek maliyet yaratacağını ancak devlet tarafından sağlanacak ek kaynaklarla bu sorunun çözülebileceğini belirtiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'deki toplu taşıma politikaları açısından örnek teşkil edebilecek nitelikte. Türkiye'de engelli bireylerin toplu taşıma kullanımına yönelik farklı uygulamalar bulunmakla birlikte, saat kısıtlaması gibi sorunlar sıklıkla gündeme geliyor. Engelli vatandaşların iş hayatına ve sosyal yaşama katılımını artırmak için toplu taşıma erişiminin genişletilmesi, Türkiye'de de önemli bir ihtiyaç olarak görülüyor. Bu kararın, Türkiye'deki yerel yönetimlere ilham kaynağı olması ve benzer düzenlemelerin değerlendirilmesine yol açması muhtemeldir.
