İngiltere, çocukları çevrimiçi risklerden korumak amacıyla 16 yaş altındaki kullanıcılara sosyal medya platformlarına erişim yasağı getirmeye hazırlanıyor. Ancak bu adım, ABD Başkanı Donald Trump’ın teknoloji şirketlerine yönelik liberal yaklaşımıyla doğrudan çatışma potansiyeli taşıyor. Trump yönetimi, platformların içerik kısıtlamalarını ifade özgürlüğüne müdahale olarak değerlendirirken, Londra’nın benzer düzenlemeleri geçmişte de Washington’un tepkisini çekmişti. Sosyal medya devleri Meta, X ve TikTok’un olası uyum maliyetleri ve transatlantik ticarette yaratacağı gerilim, haberin odağında yer alıyor.
Yasağın ayrıntıları ve arka planı
İngiltere hükümetinin Çevrimiçi Güvenlik Yasası kapsamında hazırladığı yeni düzenleme, 16 yaşından küçüklerin sosyal medya platformlarına kaydolmasını tamamen yasaklamayı öngörüyor. Bu platformlar arasında Facebook, Instagram, TikTok, X ve Snapchat gibi küresel devler bulunuyor. Yasağın ihlali durumunda şirketlere yıllık cirolarının yüzde 10’una varan para cezaları uygulanabilecek. Yetkililer, yasanın özellikle çocukların siber zorbalık, mahremiyet ihlalleri ve bağımlılık riskine karşı kritik bir adım olduğunu savunuyor. Ancak eleştirmenler, yasağın uygulanabilirliğini ve yaş doğrulama mekanizmalarının etkinliğini sorguluyor. Daha önce Avustralya’da benzer bir yasak 2024’te yürürlüğe girmiş, ancak teknik altyapı eksiklikleri nedeniyle büyük ölçüde sembolik kalmıştı.
İngiltere İçişleri Bakanlığı, söz konusu yasağın 2025 yılının ortalarında parlamentoya sunulmasını planlıyor. Teknoloji şirketleri ise özellikle yaş doğrulama süreçlerinin veri gizliliğini ihlal edebileceği gerekçesiyle endişelerini dile getiriyor. Öte yandan sivil toplum kuruluşları, yasağın çocukların dijital okuryazarlık kazanmasını engelleyebileceğini belirtiyor.
ABD ile olası kriz ve küresel boyut
Donald Trump’ın 2024 seçimlerinin ardından yeniden başkanlık koltuğuna oturması, İngiltere’nin bu hamlesini daha da riskli hale getiriyor. Trump, teknoloji şirketlerinin içerik moderasyonuna sıcak bakmamakla kalmıyor, aynı zamanda Büyük Britanya’nın bu tür düzenlemelerini Amerikan şirketlerine karşı bir “ticari savaş” olarak nitelendiriyor. Geçmiş yıllarda Trump yönetimi, Birleşik Krallık’ın dijital hizmet vergisini hedef almış ve ek gümrük tarifeleri tehdidinde bulunmuştu. Şimdi ise sosyal medya yasağı, iki ülke arasında yeni bir ticaret gerilimine zemin hazırlıyor. Uzmanlar, İngiltere’nin bu adımının ABD’li teknoloji devlerinin küresel operasyonlarını etkileyebileceğini ve benzer düzenlemelerin Avrupa Birliği’nde de tartışıldığını hatırlatıyor.
Küresel ölçekte, çocukların sosyal medyadan korunması konusu giderek daha fazla ülkenin gündeminde. Fransa ve Almanya’da da benzer yasaklar tartışılırken, ABD’de bu tür düzenlemeler Anayasa’nın İfade Özgürlüğü maddesi nedeniyle yargı engeline takılıyor. İngiltere’nin yasası, Washington ile Londra arasında sadece ticari değil, ideolojik bir ayrışmayı da derinleştirebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye’nin çocukların çevrimiçi güvenliğine yönelik mevcut düzenlemeleri açısından örnek teşkil edebilir. Türkiye’de 2023’te yürürlüğe giren 7253 sayılı Kanun, sosyal medya platformlarına yaş doğrulama ve zararlı içerikleri kaldırma yükümlülüğü getirmişti. İngiltere’nin daha kapsamlı yasağı, Türk yasa koyucular için bir referans noktası olabilir. Ayrıca Türkiye’nin ABD ile ilişkilerinde, dijital düzenlemelerin ticari ve diplomatik boyutu önem kazanabilir. Trump’ın sosyal medya politikaları, Türkiye’nin de benzer adımlar atması durumunda benzer bir baskıyla karşı karşıya kalabileceğini gösteriyor.
