İngiltere ve Galler'de resmi istatistikler, heteroseksüel evliliklerde boşanmaların önemli bir bölümünün 20 yıl veya daha uzun süre sonra gerçekleştiğini ortaya koydu. Ulusal İstatistik Ofisi (ONS) verilerine göre 2025 yılında heteroseksüel boşanmaların %26'sı, yani yaklaşık dörtte biri, en az 20 yıl süren evliliklerin sonunda yaşandı. Bu oran, uzun süredir kabul gören "yedi yıllık kaşıntı" inanışının aksine, evliliklerin asıl büyük sınavının çok daha ileri yıllarda geldiğini gösteriyor.
Yedi Yıllık Kaşıntı Efsanesi Çöküyor
Halk arasında "yedi yıllık kaşıntı" olarak bilinen ve evliliğin ilk yıllarındaki balayı döneminin sona ermesiyle çiftlerin ayrılma eğiliminde olduğu görüşü, ONS verileriyle çelişiyor. İstatistikler, boşanmaların sadece küçük bir kısmının evliliğin ilk yedi yılında gerçekleştiğini, buna karşılık 20 yıl ve üzeri evliliklerde boşanma oranının dikkat çekici biçimde yüksek olduğunu gösteriyor. Uzmanlar bu durumu, çiftlerin çocuklarını büyütüp evden ayrılmalarının ardından ilişkilerini yeniden değerlendirmesi ve orta yaş krizleriyle açıklıyor.
ONS verileri, boşanma davalarının sadece 2025 yılıyla sınırlı olmadığını, son yıllarda benzer bir eğilimin sürdüğünü de ortaya koyuyor. İngiltere'de 2022'de boşanma sayısı bir önceki yıla göre hafif artış göstermiş, ancak pandemi sonrası dönemde mahkemelerdeki dosya sayısı dalgalı bir seyir izlemişti. Yine de 20 yıl sonrası boşanmaların oranı istikrarlı biçimde yüksek seyrediyor.
Uzun Evliliklerde Ayrılık Neden Artıyor?
Araştırmacılar, uzun evliliklerde boşanma artışının birkaç temel nedene dayandığını belirtiyor. Öncelikle insan ömrünün uzaması, çiftlerin emeklilik sonrası dönemde daha fazla zaman geçirmesi ve bu süreçte ilişkilerindeki sorunların su yüzüne çıkmasına yol açıyor. İkinci olarak, çocukların evden ayrılmasıyla birlikte ebeveynlerin "boş yuva" sendromu yaşaması ve evliliklerini sorgulaması söz konusu. Üçüncü olarak, kadınların ekonomik bağımsızlığının artması, mutsuz evliliklerde kalmak zorunda olmadıkları düşüncesini güçlendiriyor.
Ayrıca, boşanma yasalarındaki değişiklikler de etkili olabilir. İngiltere'de 2022'de yürürlüğe giren yeni boşanma yasası, çiftlerin ayrılık suçlaması olmaksızın boşanmasına olanak tanıyarak süreci kolaylaştırdı. Bu düzenleme, özellikle uzun yıllardır mutsuz evliliklerini sürdüren çiftlerin boşanma kararını hızlandırmış olabilir.
Bölgesel ve Küresel Boyut
İngiltere ve Galler'deki bu eğilim, yalnızca Birleşik Krallık'a özgü değil. Batı Avrupa ve Kuzey Amerika'da da benzer istatistikler gözlemleniyor. ABD'de yapılan araştırmalar, boşanma oranlarının 40'lı ve 50'li yaşlarda arttığını, buna karşılık genç yaşta evlenenlerde boşanma riskinin daha yüksek olduğunu gösteriyor. Ancak son yıllarda boşanma oranları genel olarak düşüş eğiliminde; bunun nedeni olarak evlilik yaşının yükselmesi ve çiftlerin daha bilinçli evlilik kararı alması gösteriliyor.
Uzmanlar, uzun evliliklerde boşanmanın artmasının toplumsal sonuçlarına da dikkat çekiyor. Emeklilik çağındaki bireylerin boşanması, konut, emeklilik birikimleri ve sağlık sigortası gibi konularda yeni düzenlemeleri gerektiriyor. Ayrıca, ileri yaşta boşanan bireylerin yalnızlık ve maddi zorluklarla karşılaşma riski daha yüksek olabiliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye'de de boşanma istatistikleri son yıllarda artış eğiliminde. TÜİK verilerine göre 2023'te boşanma sayısı bir önceki yıla göre azalırken, uzun süreli evliliklerde boşanma oranı hakkında ayrıntılı veri bulunmuyor. Ancak İngiltere'deki eğilim, Türkiye'deki aile yapısı ve evlilik dinamikleri açısından da ipuçları veriyor. Özellikle kentsel alanlarda kadınların iş gücüne katılımının artması ve ekonomik bağımsızlık, uzun yıllar süren evliliklerde ayrılık kararını etkileyebilir. Ayrıca, Türkiye'de son yıllarda boşanma davalarının uzun sürmesi ve nafaka tartışmaları, çiftlerin ayrılık süreçlerini zorlaştırıyor. İngiltere'deki yasal kolaylaştırmalar, Türkiye'deki boşanma hukuku tartışmalarına ışık tutabilir. Kültürel olarak aile bağlarının güçlü olduğu Türkiye'de, uzun evliliklerde boşanma oranının İngiltere kadar yüksek olması beklenmese de, toplumsal değişimle birlikte bu alanda da farkındalık artabilir.
