İngiltere Başbakanı Andy Burnham, ülke ekonomisini hızlandırmanın yollarını ararken Avrupa Birliği ile serbest dolaşım konusunu görüşmeye açık olduğunu belirtti. Burnham, 20 Kasım'da düzenlenecek zirve öncesinde üst düzey AB yetkilileriyle bir araya gelecek. Başbakanlık kaynaklarına göre Burnham, Brexit sonrası dönemde ekonomik büyümeyi canlandırmak için yenilikçi yaklaşımlar arıyor ve AB ile ilişkilerin yeniden şekillendirilmesi bu çabaların merkezinde yer alıyor.
Ekonomik Durgunluk ve Siyasi Baskı
İngiltere ekonomisi, Brexit'in ardından artan ticari engeller, iş gücü kıtlığı ve yatırım belirsizliğiyle mücadele ediyor. Burnham, göreve geldiğinden bu yana ekonomik büyümeyi hızlandırmak için somut adımlar atma sözü verdi. Ancak serbest dolaşım gibi hassas bir konuyu gündeme getirmesi, Brexit yanlılarıyla yeni bir gerilim yaratabilir. Burnham'ın açıklaması, İşçi Partisi içinde ve kamuoyunda karışık tepkilere yol açtı. Bazı iş dünyası temsilcileri, nitelikli iş gücü açığını kapatmak için AB ile daha esnek bir dolaşım modelinin gerekliliğini savunuyor.
Burnham'ın 20 Kasım zirvesindeki ana gündem maddesinin, ticaretin önündeki engellerin kaldırılması ve iş gücü hareketliliğinin kolaylaştırılması olması bekleniyor. AB yetkilileri ise İngiltere'nin Brexit anlaşmasının dışına çıkmak istemesi durumunda ciddi müzakereler gerekeceğini belirtiyor. Brüksel'den yapılan açıklamalarda, serbest dolaşımın AB'nin temel ilkelerinden biri olduğu ve herhangi bir düzenlemenin karşılıklılık esasına dayanması gerektiği vurgulanıyor.
AB İlişkilerinde Yeni Dönem
İngiltere'nin AB ile ilişkileri, 2016'daki Brexit referandumundan bu yana dalgalı bir seyir izledi. Ticaret ve İşbirliği Anlaşması (TCA) çerçevesinde yürütülen müzakereler, özellikle hizmet sektörü ve finansal hizmetlerde sınırlı ilerleme kaydetti. Burnham hükümeti, önceki hükümetlerin aksine AB ile daha yapıcı bir diyalog kurma eğiliminde. Ancak serbest dolaşım konusu, İngiltere'nin egemenlik ve göç kontrolü konusundaki hassasiyetleri nedeniyle hâlâ büyük bir tabu olarak görülüyor.
Uzmanlar, Burnham'ın açıklamasını bir müzakere taktiği olarak yorumluyor. İngiltere, AB pazarına erişimini artırmak için bazı tavizler verebilir, ancak tam serbest dolaşımın yeniden tesis edilmesi siyasi olarak zor görünüyor. Bunun yerine, sektörel bazda iş gücü hareketliliği veya gençlik değişim programları gibi modeller masada olabilir. Burnham'ın zirvede somut bir yol haritası sunması bekleniyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İngiltere'nin AB ile serbest dolaşımı tartışmaya açması, Türkiye'nin AB ile ilişkileri açısından dolaylı da olsa önemli bir emsal oluşturabilir. Türkiye, uzun yıllardır AB üyeliği sürecinde serbest dolaşım hakkı talep ediyor ancak mesafe kat edemedi. İngiltere gibi önemli bir ekonominin bu konuyu gündeme getirmesi, AB'nin dış ülkelerle iş gücü hareketliliği konusundaki katı tutumunu yumuşatabilir. Ayrıca, İngiltere ile Türkiye arasındaki ticari ilişkiler, Brexit sonrası dönemde güçlenmiş durumda. İngiltere'nin AB ile yakınlaşması, Türk iş dünyası için yeni fırsatlar yaratabilir ve Türkiye'nin AB pazarına dolaylı erişimini kolaylaştırabilir. Ancak somut gelişmeler için müzakerelerin seyrini beklemek gerekiyor.
