İngiltere, Avrupa Birliği'nin (AB) kritik bir yakınlaşma zirvesini erteleme kararı karşısında 'öfke ve hayal kırıklığı' yaşıyor. Temmuz ayında yapılması planlanan ve iki taraf arasındaki ilişkilerin normalleşmesi için önemli bir adım olarak görülen zirve, İngiltere Başbakanı Keir Starmer'ın istifasının ardından Brüksel yönetimi tarafından ertelendi. Karar, İngiliz yetkilileri şaşkına çevirirken, ertelemenin ardından yeni bir başbakan adayı olarak öne çıkan Andy Burnham'ın AB ile müzakerelere daha temkinli yaklaşabileceği endişesi yatıyor.
Gelişmenin arka planı
İngiltere ve AB, Brexit sonrası ilişkileri yeniden tesis etmek ve ekonomik işbirliğini artırmak amacıyla Temmuz ayında bir zirve düzenlemeyi planlıyordu. Zirve, özellikle ticaret engellerinin kaldırılması, gümrük düzenlemelerinin uyumlaştırılması ve ortak güvenlik politikaları gibi konularda somut adımlar atılması hedefleniyordu. Ancak İngiltere Başbakanı Keir Starmer'ın istifası, ülkede siyasi bir boşluk yaratırken, AB'nin bu belirsizlik döneminde zirveyi erteleme kararı aldığı bildirildi.
Starmer, beklenmedik bir şekilde istifa kararı alırken, yerine geçebilecek isimler arasında Manchester Belediye Başkanı Andy Burnham'ın adı sıkça anılıyor. Burnham, İşçi Partisi içinde popüler bir figür olmasına rağmen, AB ile ilişkilerde daha mesafeli bir duruş sergilemesiyle tanınıyor. Brüksel'deki yetkililer, Burnham'ın başbakan olması durumunda müzakerelerin daha karmaşık hale gelebileceğini düşünerek, yeni hükümetin pozisyonunu netleştirmek adına zirveyi ertelemeyi tercih etti.
İngiliz hükümet kaynakları, erteleme kararının 'tek taraflı ve düşmanca' olduğunu belirterek, AB'nin bu hamlesinin 'iyi niyetli bir yaklaşımın göstergesi olmadığını' ifade etti. Özellikle ticaret alanında yaşanan sorunlar ve İngiltere'nin AB pazarına erişimini kolaylaştıracak adımların gecikmesi, İngiliz iş dünyasında da rahatsızlık yaratıyor.
Bölgesel ve küresel boyut
AB ile İngiltere arasındaki bu gerilim, yalnızca ikili ilişkileri değil, aynı zamanda Avrupa'nın küresel rekabet gücünü de etkileyebilir. Brexit sonrası her iki taraf da ticaret ve güvenlik alanlarında işbirliğini artırmaya çalışıyor. Ancak siyasi belirsizlikler, bu sürecin yavaşlamasına neden oluyor. İngiltere, ABD ve Çin gibi büyük güçler arasında bir denge politikası izlerken, AB'nin erteleme kararı, İngiltere'yi alternatif ortaklıklar aramaya itebilir.
Öte yandan, Avrupa Birliği, İngiltere'nin siyasi istikrarsızlığından endişe duyuyor. AB yetkilileri, yeni bir başbakanın atanmasının ardından müzakerelerin hızla başlayabileceğini belirtse de, Burnham'ın olası başbakanlığı durumunda pozisyonun değişebileceği sinyalini veriyor. Bu belirsizlik, Avrupa genelinde de yatırımcı güvenini olumsuz etkileyebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
AB-İngiltere arasındaki bu gerginlik, Türkiye'nin AB ile yürüttüğü Gümrük Birliği'nin güncellenmesi ve vize serbestisi gibi müzakereler açısından da önem taşıyor. İngiltere'nin AB'ye yakınlaşma çabalarındaki aksaklıklar, Türkiye'nin AB ile ilişkilerinde de benzer bir duraklamaya işaret edebilir. Ayrıca, İngiltere'nin alternatif ticaret ortaklıkları arayışı, Türkiye ile İngiltere arasındaki ticaret anlaşmasının genişletilmesi için yeni fırsatlar yaratabilir. Türkiye, bu krizi kendi lehine çevirerek, İngiltere ile daha derin bir ekonomik işbirliği geliştirebilir.
