İngiltere hükümeti, tahtayla kapatılmış dükkan, pub ve kulüpleri topluluk merkezleri, ortak çalışma alanları ve kafelere dönüştürmek amacıyla 210 milyon sterlinlik bir fon tahsis etti. Büyük Manchester Belediye Başkanı Andy Burnham, fonun şehir merkezlerini canlandırmak için yerel halkın projelerine destek olacağını belirtti. Program, Birleşik Krallık genelinde yüksek caddelerdeki boş ticari alanların yeniden işlevlendirilmesini hedefliyor.
Gelişmenin Arka Planı
Birleşik Krallık'ta pandemi sonrası dönemde çevrimiçi alışverişin hızla artması ve enerji maliyetlerindeki yükseliş, birçok mağaza, pub ve kulübün kapılarını kapatmasına neden oldu. Özellikle Kuzey İngiltere'deki kasaba ve şehir merkezlerinde boş dükkan oranı son beş yılda belirgin şekilde arttı. Hükümet, bu soruna çözüm olarak yerel yönetimlere ve topluluk gruplarına doğrudan fon sağlayacak bir program başlattı.
210 milyon sterlinlik kaynak, Birleşik Krallık genelindeki yerel konseylere ve sivil toplum kuruluşlarına proje bazlı hibeler şeklinde dağıtılacak. Fon kapsamında, boş dükkanlar ortak çalışma alanlarına, kafelere, topluluk merkezlerine veya küçük işletmelere kiralanabilecek şekilde yenilenecek. Amaç, sadece fiziksel dönüşüm değil, aynı zamanda yerel ekonomiyi canlandırmak ve istihdam yaratmak.
Andy Burnham, yaptığı açıklamada, "Bu fon, yerel halkın kendi mahallelerini şekillendirmesi için bir fırsat. Boş binaları yeniden hayata döndürerek hem ekonomik hem de sosyal açıdan güçlü topluluklar inşa edebiliriz" ifadelerini kullandı. Burnham, Büyük Manchester bölgesinin bu fondan önemli bir pay almasını beklediklerini sözlerine ekledi.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Birleşik Krallık'taki bu adım, dünya genelinde şehir merkezlerinin karşı karşıya olduğu yapısal dönüşümün bir yansıması. Pandemi, uzaktan çalışma ve dijital ticaret, fiziksel perakende alanlarına olan talebi kalıcı olarak değiştirdi. Avrupa'nın birçok ülkesinde benzer canlandırma programları uygulanıyor; örneğin Fransa'da "Action Cœur de Ville" ve Almanya'da "Zukunftsfähige Innenstädte" gibi girişimlerle şehir merkezleri destekleniyor.
İngiltere'nin hamlesi, diğer ülkeler için de bir model oluşturabilir. Özellikle Türkiye gibi hızlı kentleşme ve çevrimiçi ticaretin yaygınlaştığı ülkelerde, tarihi çarşılar ve ana caddelerin korunması ve yeniden işlevlendirilmesi açısından dersler içeriyor. Fonun etkin kullanımı, yerel yönetimlerin kapasitesine ve topluluk katılımına bağlı. İngiltere'deki deneyim, merkezi hükümetin yerel projelere doğrudan destek vermesinin önemini gösteriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İngiltere'nin ana caddeleri canlandırma fonu, doğrudan Türkiye'yi ilgilendirmese de kentsel dönüşüm ve yerel kalkınma politikaları açısından önemli ipuçları sunuyor. Türkiye'de de birçok şehir merkezinde boş dükkan sorunu yaşanıyor; özellikle tarihi çarşılar ve ana caddeler, artan kiralar ve değişen tüketim alışkanlıkları nedeniyle zorluklarla karşı karşıya. İngiltere modeli, yerel yönetimlere ve sivil topluma doğrudan fon sağlanmasının, topluluk odaklı projeleri teşvik edebileceğini gösteriyor. Türkiye, kendi kentsel dönüşüm stratejilerinde bu tür katılımcı yaklaşımları değerlendirebilir. Ayrıca, Birleşik Krallık ile ekonomik ve kültürel bağlarımız göz önüne alındığında, bu tür yenilikçi uygulamalar karşılıklı iş birliği fırsatları yaratabilir.
