İngiltere Başbakanı Keir Starmer, 16 yaş altındaki bireylerin sosyal medya kullanımını yasaklayacak kapsamlı bir düzenlemeyi hayata geçireceğini duyurdu. 15 Haziran'da Londra'da yapılan açıklamada, yasağın yalnızca sosyal medya platformlarıyla sınırlı kalmayacağı, oyun ve canlı yayın hizmetlerini de kapsayacağı belirtildi. Bu adım, küresel çapta uygulanan en sert çevrimiçi kısıtlamalar arasında yer alıyor. Yeni kuralların, çocukların ruh sağlığını korumak ve çevrimiçi zararlara karşı önlem almak amacıyla tasarlandığı ifade ediliyor.
Düzenlemenin detayları ve arka planı
Starmer hükümetinin hazırladığı yasa tasarısına göre, 16 yaş altı kullanıcıların sosyal medya hesapları askıya alınacak ve yeni hesap açmalarına izin verilmeyecek. Oyun platformlarında yaş doğrulaması zorunlu hale getirilecek, canlı yayın hizmetlerinde ise reşit olmayanların yayın yapması veya izlemesi kısıtlanacak. Hükümet yetkilileri, teknoloji şirketlerinin bu kurallara uymaması halinde ağır para cezaları ve hizmet erişiminin engellenmesi gibi yaptırımlarla karşılaşacağını belirtti. Düzenleme, çevrimiçi ortamda çocukların maruz kaldığı siber zorbalık, uygunsuz içerik ve bağımlılık risklerini azaltmayı hedefliyor. Ancak eleştirmenler, uygulamanın teknik olarak zorluğuna ve ifade özgürlüğünü kısıtlama potansiyeline dikkat çekiyor.
Küresel yankılar ve benzer uygulamalar
İngiltere'nin bu hamlesi, uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandırdı. Avrupa Birliği, Dijital Hizmetler Yasası kapsamında benzer önlemler alırken, ABD'de federal düzeyde henüz bu kadar kapsamlı bir düzenleme bulunmuyor. Fransa ve Almanya gibi ülkeler, sosyal medyada yaş doğrulaması ve zararlı içerikle mücadele konusunda adımlar atmıştı. Avustralya ise 16 yaş altına sosyal medya yasağını daha önce gündeme getirmiş ancak uygulamada zorluklarla karşılaşmıştı. Teknoloji devleri, yeni kuralların uygulanabilirliği konusunda endişelerini dile getirirken, çocuk hakları savunucuları düzenlemeyi memnuniyetle karşıladı. Uzmanlar, bu tür yasakların etkinliğinin, yaş doğrulama teknolojilerinin güvenilirliğine ve denetim mekanizmalarının sıkılığına bağlı olduğunu vurguluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İngiltere'nin bu hamlesi, Türkiye'deki çevrimiçi çocuk güvenliği tartışmalarını yeniden alevlendirebilir. Türkiye, 2020'de çıkardığı Sosyal Medya Yasası ile belirli yükümlülükler getirmiş ancak yaş sınırlaması konusunda kapsamlı bir adım atmamıştı. Küresel trendlerin takipçisi olan Türkiye'nin, özellikle çocukların dijital ortamda karşılaştığı riskler ve ailelerin artan talepleri doğrultusunda benzer düzenlemeleri değerlendirebileceği öngörülüyor. Ancak uygulamanın teknik altyapısı ve sosyal medya şirketleriyle iş birliği, Türkiye için de önemli bir sınav olacak. Ayrıca, bu tür kısıtlamaların ifade özgürlüğü ve dijital haklar bağlamında doğurabileceği etkiler, Türk kamuoyunda tartışmaya açılacak konular arasında yer alıyor.
