İngiltere hükümeti, gençlerin sosyal medyadan uzaklaşarak yapıcı faaliyetlere yönelmesini teşvik etmek amacıyla 132.5 milyon sterlin (yaklaşık 170 milyon dolar) tutarında bir okul sonrası kulüp paketi açıkladı. Başbakanlık Ofisi'nden yapılan duyuruya göre paket, okul sonrası spor, sanat ve akademik destek programlarını kapsıyor. Bu fon, hükümetin 16 yaş altındaki çocuklar için sosyal medya kısıtlamaları getirme hazırlığı yaptığı bir dönemde geldi. Çalışma ve Emeklilik Bakanlığı tarafından yürütülecek program sayesinde, özellikle düşük gelirli ailelerin çocukları ücretsiz veya sübvansiyonlu kulüplere erişebilecek. Yetkililer, bu adımın gençlerin dijital bağımlılığını azaltmak ve fiziksel aktiviteyi artırmak için kritik olduğunu vurguluyor.
Sosyal medya kısıtlamaları ve eğitim politikası
İngiltere hükümeti, 2023 yılında kabul edilen Çevrimiçi Güvenlik Yasası'nın ardından, 16 yaş altındaki çocuklar için sosyal medya platformlarına erişimde yaş doğrulama zorunluluğu getirmeye hazırlanıyor. Ulaştırma ve Kültür Bakanlıkları tarafından ortaklaşa hazırlanan taslak düzenlemeye göre, TikTok, Instagram ve Snapchat gibi platformlar 16 yaş altı kullanıcıları tespit edip hesaplarını kısıtlamakla yükümlü olacak. Okul sonrası kulüp fonu ise bu politikanın tamamlayıcısı olarak görülüyor. Eğitim Bakanı Bridget Phillipson konuyla ilgili yaptığı açıklamada, "Gençlerin ekran başında geçirdikleri saatleri azaltmak istiyorsak, onlara alternatif sunmalıyız. Bu fon, her çocuğun yeteneklerini keşfedebileceği güvenli alanlar yaratacak" dedi. 2024 sonbaharında uygulamaya girmesi beklenen program, ilk etapta 200 bin öğrenciyi hedefliyor.
Bölgesel ve küresel boyut
İngiltere'nin bu hamlesi, Avrupa genelinde gençlerin dijital sağlığına yönelik artan endişelerin bir yansıması. Fransa ve Almanya da benzer şekilde okul sonrası programlara yatırım yaparken, İskandinav ülkeleri sosyal medya yaş sınırlarını sıkılaştırıyor. Avrupa Birliği, Dijital Hizmetler Yasası kapsamında çocuk korumasını güçlendirmeye çalışıyor. Uzmanlar, ekran süresinin azaltılmasının sadece fiziksel sağlık değil, aynı zamanda zihinsel iyi oluş ve akademik başarı üzerinde de olumlu etkileri olabileceğini belirtiyor. Ancak bazı sivil toplum kuruluşları, bu tür fonların yeterli olmadığını ve dijital okuryazarlık eğitiminin de dahil edilmesi gerektiğini savunuyor. Küresel ölçekte, teknoloji şirketlerinin çocuk güvenliği konusunda daha fazla sorumluluk alması yönündeki baskı artarken, İngiltere'nin bu adımı diğer ülkeler için de model oluşturabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İngiltere'deki bu gelişme, Türkiye'de de artan dijital bağımlılık ve çocukların sosyal medya kullanımına ilişkin tartışmalarla örtüşüyor. Türkiye'de 2023 yılında 13 yaş altına sosyal medya yasağı getirilmesi tartışılmış, ancak henüz somut bir düzenleme yapılmamıştı. İngiltere'nin okul sonrası kulüp fonu, Türkiye'deki benzer programlar (örneğin, Gençlik ve Spor Bakanlığı'nın ücretsiz kursları) için de bir referans olabilir. Özellikle büyük şehirlerdeki düşük gelirli ailelerin çocuklarının faydalanabileceği bu tür yatırımlar, sosyal eşitsizlikleri azaltma potansiyeli taşıyor. Ayrıca, Türkiye'nin Avrupa ile uyumlu dijital güvenlik politikaları geliştirmesi, hem AB müzakere süreci hem de uluslararası işbirlikleri açısından önem taşıyor.
