İngiltere Adalet Bakanı, Cambridge'de bir ABD Hava Kuvvetleri savaş pilotu tarafından boğulan İngiliz kadın Sarah Steele'in davasının 'oldukça ciddi' olduğunu belirterek, Adalet Bakanlığı'nın (MoJ) konuyu incelemeye aldığını açıkladı. Bakan, Steele'in ABD askeri adalet sistemi altında 'rahatsız edici ve küçük düşürücü' bir deneyim yaşadığını ifade etti. Olay, iki ülke arasındaki askeri personel statüsü ve yargı yetkisi konusundaki anlaşmazlıkları yeniden gündeme taşıdı.
Olayın geçmişi ve hukuki süreç
Sarah Steele, 2021 yılında Cambridge'de tanıştığı ABD'li savaş pilotu Binbaşı Michael 'Mick' Delaney tarafından bir otel odasında boğularak öldürüldü. Delaney, o sırada Birleşik Krallık'ta bulunan ABD Hava Kuvvetleri'ne ait Lakenheath Üssü'nde görevliydi. Olayın ardından Delaney, ABD askeri mahkemesinde yargılandı ve 2023 yılında adam öldürme suçundan mahkum edildi. Ancak Steele'in ailesi, ABD askeri adalet sisteminin sivil mahkemelere kıyasla daha az şeffaf ve daha hafif cezalar verdiğini savunuyor. Aile, Delaney'in yalnızca 7 yıl hapis cezası almasının adaletsiz olduğunu belirtiyor. İngiliz yetkililer, ABD'nin askeri personelinin Birleşik Krallık'ta işlediği suçlarda yargılama yetkisini devretmemesini eleştiriyor.
İki ülke arasındaki askeri anlaşmalar ve etkileri
ABD ile Birleşik Krallık arasındaki Kuvvetlerin Statüsü Anlaşması (SOFA), ABD askeri personelinin Birleşik Krallık'ta işlediği suçlarda öncelikli olarak ABD askeri mahkemelerinde yargılanmasını öngörüyor. Bu durum, sivil kurbanların adalet arayışında engeller yaratıyor. Steele'in davası, bu anlaşmanın değiştirilmesi yönünde baskı oluşturdu. İnsan hakları örgütleri, ABD askeri personelinin ev sahibi ülkelerde işlediği suçlarda sivil yargılanması gerektiğini savunuyor. İngiliz Adalet Bakanı'nın inceleme başlatması, bu konuda somut bir adım olarak değerlendiriliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu dava, Türkiye’nin NATO müttefiki olarak ev sahipliği yaptığı ABD askeri personelinin statüsü ve yargı yetkisi konularında önemli bir emsal teşkil ediyor. İncirlik ve Kürecik gibi üslerde görevli ABD askerlerinin Türkiye’de işlediği suçlarda benzer hukuki sorunlar yaşanabilir. Türkiye, SOFA benzeri anlaşmaların adil ve şeffaf işlemesi için iç hukukunu güçlendirmeli, mağdur haklarını ön planda tutan düzenlemeler yapmalıdır. Aksi halde, yabancı askeri personelin dokunulmazlığı, kamuoyunda güven ve adalet duygusunu zedeleyebilir.
