78 yaşındaki İngiliz dul kadın, İsveç'te 22 yıl yaşadıktan sonra Brexit sonrası oturma izni başvurusunu zamanında yapmadığı gerekçesiyle sınır dışı edilme riskiyle karşı karşıya. Kadının avukatı, kararın insani ve hukuki açıdan gözden geçirilmesi çağrısında bulunuyor. İsveç Göçmenlik Dairesi, başvurunun süresi içinde yapılmamasının yasal bir ihlal olduğunu belirtirken, kadının sağlık sorunları ve ülkedeki uzun süreli ikameti dikkate alınmıyor.
Brexit Sonrası Oturma İzni Karmaşası
Birleşik Krallık'ın Avrupa Birliği'nden ayrılmasının ardından, AB ülkelerinde yaşayan İngiliz vatandaşları için yeni oturma izni düzenlemeleri getirildi. İsveç, Brexit geçiş dönemi sonunda (31 Aralık 2020) ülkede yaşayan İngiliz vatandaşlarına oturma izni başvurusu için belirli bir süre tanıdı. Ancak birçok kişi, bürokratik engeller, bilgi eksikliği veya kişisel nedenlerle başvurularını zamanında yapamadı. 78 yaşındaki kadın da bu mağdurlardan biri. 22 yıl boyunca İsveç'te yaşamış, burada bir aile kurmuş ve eşini kaybetmiş. Şimdi ise ülkeden sınır dışı edilme tehdidiyle karşı karşıya. Kadının avukatı, müvekkilinin İsveç'e derin bağlarla bağlı olduğunu, burada sosyal ve ekonomik hayatının tamamen bu ülkeye entegre olduğunu vurguluyor. Ayrıca kadının ileri yaşı ve sağlık durumu göz önüne alındığında, sınır dışı edilmesinin insan hakları ihlali olabileceği belirtiliyor.
İsveç Göçmenlik Dairesi yetkilileri, her başvurunun mevzuata uygun olarak değerlendirildiğini ve süresi içinde yapılmayan başvuruların reddedildiğini açıkladı. Ancak kamuoyunda, Brexit'in yarattığı belirsizlik ortamında birçok kişinin mağdur olduğu ve bu tür durumlarda esneklik gösterilmesi gerektiği yönünde sesler yükseliyor. Benzer vakaların diğer AB ülkelerinde de yaşandığı biliniyor. Örneğin, İspanya ve Fransa'da da Brexit sonrası oturma izni başvurularında gecikmeler nedeniyle sınır dışı edilme kararları verildiği rapor edilmişti. Bu durum, Birleşik Krallık ile AB arasındaki ilişkilerde yeni bir gerilim hattı oluşturuyor.
İnsani ve Hukuki Boyut
Kadının avukatı, müvekkilinin durumunun sadece bir bürokratik hata olmadığını, aynı zamanda insani bir trajedi olduğunu belirtiyor. 78 yaşındaki kadın, İsveç'te 22 yıl boyunca çalışmış, vergi ödemiş ve topluma katkı sağlamış bir kişi. Eşini kaybettikten sonra yalnız kalan kadının, İngiltere'ye dönmesi durumunda hiçbir sosyal güvencesi ve yakını bulunmuyor. Avukat, İsveç makamlarına çağrıda bulunarak, kararın yeniden değerlendirilmesini ve kadına oturma izni verilmesini talep ediyor. Ayrıca, Brexit anlaşması kapsamında İngiliz vatandaşlarının haklarının korunması gerektiği, bu tür durumların anlaşmanın ruhuna aykırı olduğu ifade ediliyor. İsveç'teki İngiliz Büyükelçiliği ise konuyla ilgili olarak vatandaşlarına destek vermeye hazır olduklarını, ancak yasal sürecin İsveç makamlarının yetkisinde olduğunu belirtti. İngiliz hükümeti ise Brexit sonrası vatandaşlarının haklarını korumak için AB ile görüşmeleri sürdürüyor. Ancak bu tür bireysel vakaların çözümü zaman alabiliyor.
Uzmanlar, Brexit'in yarattığı hukuki boşlukların uzun yıllar daha devam edeceğini öngörüyor. Özellikle AB ülkelerinde yaşayan İngiliz vatandaşlarının oturma izni, sağlık hizmetleri ve sosyal haklar konusunda belirsizlikler sürüyor. İsveç'teki bu dava, benzer durumdaki binlerce kişi için emsal teşkil edebilir. Avrupa Birliği Adalet Divanı'na taşınması muhtemel olan bu tür davalar, Brexit sonrası ilişkilerin hukuki çerçevesini şekillendirecek. İsveç'in aldığı karar, diğer AB ülkeleri tarafından da yakından takip ediliyor. Eğer kadın sınır dışı edilirse, bu durum Birleşik Krallık ile İsveç arasında diplomatik bir krize yol açabilir. İngiliz basınında geniş yankı bulan haber, kamuoyunda büyük tepki topladı. Sosyal medyada #JusticeForBritishWidow etiketiyle kampanyalar başlatıldı. İnsan hakları örgütleri, İsveç hükümetine çağrıda bulunarak kararın durdurulmasını istiyor.
Avrupa'da Brexit'in Yarattığı Mağduriyetler
Brexit sonrası AB ülkelerinde yaşayan İngiliz vatandaşlarının sayısı yaklaşık 1 milyon. Bunların büyük çoğunluğu oturma izni başvurusunu yapmış olsa da, çeşitli nedenlerle başvuruda bulunamayan veya başvurusu reddedilen binlerce kişi var. İsveç'te bu sayının birkaç yüz olduğu tahmin ediliyor. Benzer şekilde, AB ülkelerinde yaşayan İngilizler için en büyük sorun, bürokratik işlemlerin karmaşıklığı ve bilgi eksikliği. Birçok kişi, Brexit sonrası haklarının ne olacağını tam olarak bilmiyor ve bu belirsizlik onları mağdur ediyor. İsveç hükümeti, geçtiğimiz yıllarda bu tür durumlar için bazı kolaylıklar sağlamış olsa da, katı kurallar nedeniyle birçok kişi hala zorluk yaşıyor. Avrupa Parlamentosu'nda da Brexit sonrası vatandaş hakları konusunda çeşitli raporlar hazırlandı ve üye ülkelere esnek davranma çağrısı yapıldı. Ancak ulusal mevzuatlar farklılık gösterdiği için ortak bir çözüm bulunamıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Brexit sonrası AB ülkelerinde yaşayan İngiliz vatandaşlarının yaşadığı oturma izni sorunları, Türkiye'yi doğrudan ilgilendirmese de, Birleşik Krallık ile AB arasındaki ilişkilerin seyrini göstermesi açısından önemli. Türkiye, AB üyeliği sürecinde benzer bürokratik engellerle karşılaşabilir. Ayrıca, yurt dışında yaşayan Türk vatandaşlarının da benzer mağduriyetler yaşamaması için Türkiye'nin diplomatik girişimlerde bulunması gerekebilir. Brexit'in yarattığı belirsizlik ortamı, Türkiye'nin AB ile ilişkilerinde de dikkate alınması gereken bir faktör. İngiltere ile Türkiye arasındaki ticaret ve vize anlaşmaları, bu tür gelişmelerden etkilenebilir.
