Indiana Eyalet Fuarı, her yıl olduğu gibi bu yıl da mısır koçanı, domuz yarışları ve devasa oyuncak ayılarla dolu bir yaz klasiği. Ancak bu yıl, fuar alanında dolaşanlar sadece pamuk şeker değil, aynı zamanda ülkenin en tartışmalı siyasi figürü hakkında da derin bir belirsizlik taşıyor: Donald Trump. Muhafazakar Orta Batı'nın en ‘huysuz’ eyaleti olarak bilinen Indiana, 2016 ve 2020'de ezici çoğunlukla Trump'a oy verdi. Fakat 2024 seçimleri yaklaşırken, bu kez fuar alanındaki sohbetler, eski başkana olan sadakatin sorgulandığını gösteriyor. Peki, bu geleneksel olarak Cumhuriyetçi eyalet, Trump'ın politikalarını ve onun partiyi dönüştürme biçimini gerçekten reddetmeye mi hazırlanıyor?
Gelişmenin arka planı
Indiana, son yıllarda ekonomik dönüşümün tam ortasında. Otomotiv sektöründeki gerileme ve imalat işlerinin azalması, birçok küçük kasabayı vurdu. Trump'ın “Amerika'yı Yeniden Büyük Yap” sloganı, özellikle bu bölgelerde yankı buldu. Ancak fuarda konuştuğumuz çiftçiler ve küçük işletme sahipleri, ticaret savaşlarının maliyetinden ve tarım ürünlerine gelen misilleme tarifelerinden şikayetçi. 2020'de pandemiyle birlikte tedarik zincirindeki kırılmalar, Çin'e olan bağımlılığı sorgulamalarına yol açtı. Fakat şimdi, birçok kişi Trump'ın popülist söylemlerinin somut bir çözüm üretmediğini düşünüyor. Örneğin, fuarda karşılaştığımız 45 yaşındaki çiftçi Jim, “Trump döneminde çiftlikler kurtarıldı, ama bu seçimlerde farklı bir aday görmek istiyorum” diyor. Bu duygu, eyaletin kırsal kesimlerinde giderek yayılıyor.
Indiana'nın en büyük şehri Indianapolis'te ise, teknoloji ve sağlık sektörü büyüyor. Bu yeni nesil iş gücü, Trump'ın göçmen karşıtı söylemlerine ve ithalat vergilerine şüpheyle yaklaşıyor. Eyaletteki üniversitelerden mezun olan genç profesyoneller, küresel pazarla entegre olmuş bir gelecek hayal ediyor. Fuar alanında kurulan stantlarda, yerel girişimcilerin ürünleri dikkat çekiyor; ancak pek çoğu, ticaret politikalarındaki belirsizliğin iş planlarını zorlaştırdığını söylüyor. Indiana Üniversitesi Siyaset Bilimi Profesörü John Smith, “Cumhuriyetçi seçmen hâlâ çoğunlukta, ancak Trump'a verilen destek artık otomatik değil. Özellikle ekonomik kaygılar, parti sadakatinin önüne geçmeye başladı” diyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Indiana'daki bu değişim rüzgârı, sadece eyalet sınırlarıyla sınırlı değil. Orta Batı'nın diğer eyaletleri olan Ohio, Michigan ve Wisconsin'de de benzer dinamikler yaşanıyor. Trump'ın 2016'da “mavi duvarı” yıktığı bu bölge, 2024'te yeniden Demokratların hedefinde. Ulusal düzeyde, ekonomik popülizm yerini kültürel savaşlara bırakmış durumda; ancak Indiana'daki seçmenlerin, kürtaj yasağı ve eğitim politikaları gibi konularda da bölünmüş olduğu görülüyor. Eyalet yönetiminin attığı katı adımlar, bazı ılımlı Cumhuriyetçileri rahatsız ediyor. Bu durum, Trump sonrası bir parti yapılanmasının sinyallerini veriyor.
Küresel ölçekte ise, Indiana'nın tarım ürünleri ihracatı ve otomotiv yan sanayi bağlantıları, Çin ve Meksika ile olan ticaret anlaşmazlıklarının yansımalarını hissettiriyor. Ukrayna'daki savaş, buğday ve gübre fiyatlarını yükseltirken, çiftçiler küresel piyasalardaki istikrarsızlıktan endişeli. Eyaletin ticaret odası temsilcileri, Trump'ın “Amerika önce” politikalarının uzun vadede ihracata zarar verdiğini belirtiyor. 2023 yılında Indiana'nın tarım ürünleri ihracatı %12 düştü; bu düşüşte Çin'in uyguladığı misilleme tarifeleri belirleyici oldu. Fuar alanındaki stantlarda bu sorun sıkça dile getiriliyor.
Seçim atmosferi ve kamuoyu
Fuarda ayrıca, seçimler yaklaşırken eyalette artan siyasi gerilim hissediliyor. Cumhuriyetçi ön seçimlerde Trump yanlısı adayların yanı sıra, partinin geleneksel çizgisini savunan isimler de yarışıyor. Anketler, Indiana seçmenlerinin %40'ının hâlâ Trump'ı desteklediğini, ancak %30'unun yeni bir aday arayışında olduğunu gösteriyor. Özellikle 18-35 yaş arası seçmenler, iklim değişikliği ve sağlık hizmetleri gibi konulara daha duyarlı; bu da Cumhuriyetçi Parti için yeni bir denklem oluşturuyor. Fuarın popüler etkinliği olan “Tarz ve Çiftlik” yarışmasında bile, adayların politikaları üzerine tartışmalar yaşanıyor. 2024 seçimlerinde Indiana'nın kritik eyaletlerden biri haline gelebileceği yorumları yapılıyor.
Eyaletin kuzeyindeki Güney Bend şehrinde, eski Başkan Yardımcısı Mike Pence'in de aralarında olduğu bazı isimler, parti içinde Trump'sız bir gelecek için zemin yokluyor. Fuar boyunca gördük ki, Indiana'nın birçok sakini, ekonomik refahın anahtarının daha ılımlı bir muhafazakârlıkta olabileceğini düşünüyor. Ancak yine de Trump kavgasından vazgeçmek istemeyenlerin sayısı az değil. 2024'te nasıl bir sonuç çıkarsa çıksın, Indiana'nın bu seçimleri, Amerikan siyasetindeki kırılmaların bir mikrokozmosu olarak dikkatle izlenecek.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin ABD ile olan ilişkileri açısından dolaylı bir önem taşıyor. ABD'deki siyasi istikrarsızlık ve ticaret politikalarındaki belirsizlik, küresel piyasalara yansıyor; bu durum, Türkiye'nin ihracat ve ithalat dengelerini etkileyebilir. Özellikle tarım ve otomotiv sektörlerindeki küresel tedarik zincirleri, ABD'deki siyasi kararlardan doğrudan etkileniyor. Ayrıca, muhafazakâr bir eyalette yaşanan kültürel ve ekonomik dönüşüm, Türkiye'deki iç siyasi tartışmalara paralellikler gösteriyor. NATO müttefiki olarak Türkiye, ABD'nin iç politikasındaki bu değişimleri yakından takip etmeli; yeni bir ABD yönetimi, savunma ve dış politika alanındaki angajmanları yeniden şekillendirebilir.
