Uluslararası Para Fonu (IMF), küresel ekonominin karşı karşıya olduğu en büyük tehditlerden biri olan enflasyon konusunda uyarılarını artırdı. Fon, yayımladığı son Dünya Ekonomik Görünüm Raporu'nda, bu yıl ve gelecek yıl için küresel fiyat artışı beklentilerini yükseltti. Gelişmiş ekonomilerde enflasyonun beklenenden daha yavaş düşeceğine işaret eden IMF, jeopolitik risklerin ve ticaret politikalarındaki belirsizliklerin fiyat baskılarını artırdığına dikkat çekti. Rapor, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran ile ateşkes anlaşmasının 'bittiğini' açıklamasının hemen ardından geldi. Bu açıklama, enerji piyasalarında yeniden bir tedirginlik dalgası yaratırken, petrol fiyatlarının yükselmesine ve enflasyonist baskıların pekişmesine yol açtı.
IMF'in yeni enflasyon tahminleri ve küresel görünüm
IMF, Ocak ayı raporuna kıyasla, küresel enflasyonun 2025'te yüzde 4,2, 2026'da ise yüzde 3,6 seviyesinde gerçekleşmesini bekliyor. Bu oranlar, daha önce tahmin edilen yüzde 3,9 ve yüzde 3,4'ün üzerinde. Gelişmiş ekonomilerde ise enflasyonun bu yıl yüzde 2,6'ya düşmesi beklenirken, bu oranın 2026'da yüzde 2,2'ye gerileyeceği öngörülüyor. Ancak fon, özellikle hizmet sektöründe ve ücretlerdeki katılıkların enflasyonun hedeflenen seviyelere düşmesini geciktireceğini vurguluyor. IMF Başekonomisti Pierre-Olivier Gourinchas, enflasyonla mücadelenin henüz bitmediğini ve merkez bankalarının faiz indirimlerinde temkinli olması gerektiğini belirtti. Raporda, küresel büyüme beklentileri ise yüzde 3,2 ile önceki tahminlere paralel seyrediyor. Ancak bu büyüme rakamının altında yatan kırılganlıklar dikkat çekiyor: yüksek borçluluk, jeopolitik gerilimler ve ticaret savaşları.
ABD'nin Çin'e yönelik yeni tarifeleri ve Avrupa Birliği'nin misilleme tehditleri, küresel ticarette belirsizliği artırıyor. Özellikle yarı iletkenler, elektrikli araçlar ve yeşil teknoloji alanındaki ticaret kısıtlamaları, tedarik zincirlerini yeniden şekillendirirken maliyetleri yukarı çekiyor. IMF, bu korumacılık eğilimlerinin küresel GSYH'yi 2026'ya kadar yüzde 0,2 oranında azaltabileceği uyarısında bulunuyor.
Trump'ın İran açıklaması enerji piyasalarını sarstı
Haberin en kritik boyutlarından biri ise ABD Başkanı Donald Trump'ın İran ile ateşkes anlaşmasının 'bittiğini' duyurması oldu. Trump, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, 'İran ile ateşkes bitti. Daha önce hiç bu kadar sert vurmamıştı.' ifadelerini kullandı. Bu açıklama, Hürmüz Boğazı'ndan geçen petrol tankerlerine yönelik güvenlik endişelerini yeniden alevlendirdi. Brent petrol fiyatları, haberin ardından yüzde 2,5 artışla varil başına 88 dolar seviyesine yükseldi. Enerji analistleri, İran'ın bölgedeki vekil güçleri aracılığıyla Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin enerji altyapısına yönelik saldırı olasılığının arttığını belirtiyor.
Jeopolitik risklerin enflasyon üzerindeki etkisi sadece petrol fiyatlarıyla sınırlı değil. Gaz ve gıda fiyatları da benzer bir yükseliş eğilimi gösteriyor. Ukrayna'daki savaşın tahıl koridorunun geleceğine ilişkin belirsizlikler gıda fiyatlarını yukarı çekerken, Rusya'nın Avrupa'ya gaz arzını kesmesi enerji krizini derinleştiriyor. IMF, bu arz yönlü şokların merkez bankalarının işini zorlaştırdığını, zira talep yönlü politikaların yanında arz yönlü reformların da şart olduğunu vurguluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Küresel enflasyon ve jeopolitik risklerin yükseldiği bu dönemde Türkiye, enerji ithalatında yüzde 70 oranında dışa bağımlı bir ülke olarak doğrudan etkilenecektir. Petrol ve doğalgaz fiyatlarındaki artış, cari açığı büyütecek ve enflasyonist baskıları artıracaktır. Ayrıca, İran gerilimi Türkiye'nin güney sınırında yeni bir kriz alanı yaratabilir. Türkiye, İran ile hem enerji hem de ticaret ilişkileri açısından kritik bir konumda; olası bir çatışma ortamında Ankara'nın denge politikasını sürdürmesi zorlaşabilir. Öte yandan, ABD ile ilişkilerdeki olası bir yumuşama veya yaptırım muafiyetleri Türkiye'ye avantaj sağlayabilir. Ancak kısa vadede Türkiye'nin enflasyonla mücadelesi daha da zorlaşacak gibi görünüyor.
