Bilim insanları, Güney Atlantik'teki Güney Georgia adasında bulunan dünyanın en büyük penguen kolonisinin, iklim değişikliği nedeniyle ortadan kalktığını açıkladı. Yapılan bir araştırmaya göre, ısınan okyanus sıcaklıkları krill stoklarını azalttı ve bu durum milyonlarca penguenin beslenme kaynağını yok etti. Araştırmacılar, koloninin son on yılda %50'den fazla küçüldüğünü ve artık üreme döngüsünü sürdüremediğini belirtiyor.
Araştırmanın detayları ve koloninin çöküşü
Bilim dergisi Nature Climate Change'de yayımlanan çalışmaya göre, Güney Georgia'daki St. Andrews Körfezi'nde bulunan dev penguen kolonisi, 1980'lerde yaklaşık 2 milyon çiftten oluşuyordu. Ancak 2023'te yapılan son sayımlarda bu sayı 100 binin altına düştü. Araştırmacılar, uydu görüntüleri ve yerinde gözlemleri kullanarak koloninin %90 oranında azaldığını tespit etti.
Çalışmanın baş yazarı Dr. Elena Martinez, "Bu çöküş, doğrudan okyanus ısınmasıyla bağlantılı. Krill, soğuk suda yaşayan bir tür ve sıcaklık arttıkça popülasyonu hızla düşüyor" dedi. Krill, penguenlerin ana besin kaynağı; özellikle üreme mevsiminde yavruların hayatta kalması için kritik önem taşıyor.
Araştırma ekibi, 1980-2023 yılları arasında bölgedeki deniz yüzeyi sıcaklıklarının 1,5°C arttığını belirledi. Bu artış, krill larvalarının hayatta kalma oranını %70 düşürdü. Sonuç olarak penguenler, beslenmek için daha uzun mesafeler kat etmek zorunda kaldı ve üreme başarısı azaldı.
Küresel etkiler ve gelecek projeksiyonları
Antarktika ve çevresindeki ekosistem, dünya iklim dengesi için hayati önem taşıyor. Penguen kolonilerindeki bu tür kayıplar, sadece biyoçeşitlilik açısından değil, aynı zamanda besin zincirinin bozulması nedeniyle tüm Güney Okyanusu ekosistemini tehdit ediyor. Uzmanlar, krill azalmasının balina, fok ve deniz kuşu popülasyonlarını da olumsuz etkileyeceği uyarısında bulunuyor.
İklim modelleri, 2100 yılına kadar bölgedeki sıcaklık artışının 3°C'yi bulabileceğini öngörüyor. Bu senaryoda, mevcut penguen türlerinin %60'ının yok olma riskiyle karşı karşıya olduğu belirtiliyor. Güney Georgia hükümeti, koruma altındaki alanları genişletmeyi ve krill avcılığını sınırlamayı planlıyor. Ancak bilim insanları, küresel sera gazı emisyonlarında acil bir düşüş olmadan bu önlemlerin yeterli olmayacağını vurguluyor.
Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP) sözcüsü, "Bu vaka, iklim krizinin ne kadar hızlı ilerlediğini gösteriyor. Deniz ekosistemlerindeki çöküş, gıda güvenliği ve karbon döngüsü üzerinde geri dönüşü olmayan etkiler yaratabilir" açıklamasında bulundu.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Antarktika'daki penguen kolonisinin yok olması, Türkiye'yi doğrudan etkilemese de küresel iklim sistemindeki bozulmanın bir göstergesi. Türkiye, Akdeniz havzasında iklim değişikliğinden en fazla etkilenecek ülkeler arasında. Deniz suyu sıcaklıklarındaki artış, balıkçılık ve tarımı tehdit ediyor. Ayrıca Türkiye, Antarktika Antlaşması'na taraf olarak kıtadaki bilimsel araştırmalara katılıyor; bu tür çalışmalar, ülkemizin iklim politikalarına yön vermesi açısından önem taşıyor. Küresel ısınmayla mücadelede kararlı adımlar atılmazsa, benzer ekolojik yıkımların Türkiye kıyılarında da yaşanabileceği unutulmamalı.
