ABD Kongresi'nde, orman yangınlarıyla mücadeleyi güçlendirmeyi hedefleyen iki partili bir yasa tasarısı nihai halini aldı. Tasarının, özellikle büyük yangın felaketleri yaşayan Oregon eyaletinin iki senatörü olan Demokrat Jeff Merkley ve Cumhuriyetçi Ron Wyden tarafından desteklenmesi bekleniyor. Yasa, federal ve eyalet kurumları arasında koordinasyonu artırmayı, yangın önleme çalışmalarına daha fazla kaynak aktarmayı ve iklim değişikliğinin yangın riskini artıran etkilerine karşı yeni stratejiler geliştirmeyi amaçlıyor.
Gelişmenin Arka Planı
Son yıllarda ABD'nin batı eyaletlerinde, özellikle Kaliforniya ve Oregon'da rekor düzeyde orman yangını yaşandı. 2020'de Oregon'da çıkan yangınlar binlerce hektar alanı kül ederken, onlarca kişinin ölümüne ve milyarlarca dolar maddi hasara yol açtı. Bu felaketler, federal hükümetin yangın yönetimi politikalarının sorgulanmasına neden oldu. Mevcut sistemde eyaletler ve federal kurumlar arasındaki koordinasyon eksiklikleri, müdahale süresini uzatıyor ve kaynak israfına yol açıyor.
Tasarı, bu sorunları çözmek için kapsamlı bir çerçeve sunuyor. Öncelikle, Orman Hizmetleri ile İçişleri Bakanlığı arasında ortak bir yangın yönetim birimi kurulmasını öngörüyor. İkinci olarak, özellikle kuraklık ve yüksek sıcaklık dönemlerinde risk altındaki bölgelerde önleyici yakma ve bitki temizliği gibi kontrollü müdahalelere daha fazla bütçe ayrılmasını sağlıyor. Üçüncü olarak, yangın söndürme ekiplerinin eğitimi ve ekipmanı için yeni standartlar belirliyor.
Tasarının en dikkat çekici yanı, iki partili bir mutabakatla hazırlanmış olması. Demokratlar ve Cumhuriyetçiler uzun süredir iklim değişikliğinin rolü ve federal harcamaların büyüklüğü konusunda ayrışıyordu. Ancak son yangın felaketleri, siyasi bölünmeleri aşan bir işbirliği ihtiyacını ortaya çıkardı. Tasarının Senato'da hızlıca geçmesi için Merkley ve Wyden'in diğer eyalet senatörlerini ikna etmeye çalıştığı belirtiliyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Oregon özelinde, bu yasa tasarısı hayati önem taşıyor. Eyalet, Pasifik Kuzeybatısı'ndaki ormanları, kurak yazlar ve artan sıcaklıklar nedeniyle her yıl daha büyük yangın tehdidi altında. 2020 ve 2021 yangınları, Oregon ekonomisine turizm, kereste ve tarım sektörlerinde ciddi kayıplar yaşattı. Ayrıca, yangın dumanı hava kalitesini düşürerek halk sağlığını da tehdit ediyor.
ABD genelinde ise benzer yasama girişimleri 2021'den beri tartışılıyor. Beyaz Saray'ın iklim değişikliğiyle mücadele stratejisinin bir parçası olan bu yasa, aynı zamanda federal toprakların yönetiminde reform anlamına geliyor. Uzmanlar, iklim değişikliği nedeniyle yangın sezonlarının uzadığını ve şiddetinin arttığını vurguluyor. Bu nedenle yasanın çıkması halinde diğer eyaletler için de model oluşturması bekleniyor.
Küresel ölçekte, ABD'nin orman yangını politikasındaki bu değişim, diğer yüksek yangın riski taşıyan ülkeler için de bir örnek teşkil edebilir. Özellikle Akdeniz havzası, Avustralya ve Kanada gibi bölgelerde benzer sorunlar yaşanıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme Türkiye için doğrudan bir etki yaratmasa da yangın yönetimi konusunda önemli dersler içeriyor. Türkiye de özellikle Akdeniz ve Ege bölgelerinde 2021 yazında büyük orman yangınları yaşamış, uluslararası yardım çağrısında bulunmuştu. ABD'deki iki partili mutabakat, Türkiye'de de yangınla mücadelede kurumlar arası koordinasyonu güçlendirecek yasal düzenlemelere ilham verebilir. Ayrıca, iklim değişikliğinin yangın riskini artırdığı gerçeği, Türkiye'nin uzun vadeli orman yönetimi ve afet hazırlık planlarında dikkate alması gereken bir husustur. Küresel iyi uygulamaların takip edilmesi, benzer felaketlerin önlenmesinde faydalı olacaktır.
